Küresel ekonominin 30 yıllık geleceği: Hindistan yükselirken zengin ülkeler yavaşlayacak

Küresel ekonominin birkaç ay sonrasını tahmin etmek bile giderek zorlaşırken, Bloomberg Economics merceği 30 yıl sonrasına çevirdi. Uzun vadeli projeksiyonlara göre demografik dönüşüm, küreselleşmenin gerilemesi ve yüksek borçluluk dünya ekonomisinin büyüme hızını aşağı çekecek. YZ (yapay zekâ) verimlilik açısından önemli fırsatlar sunarken istihdam üzerinde yeni baskılar yaratabilecek. Önümüzdeki dönemin en büyük ekonomik dönüşümlerinden birinin ise Hindistan’ın yükselişi olması bekleniyor.

Donald Trump döneminde ticaret politikası ve Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlik, ekonomistlerin kısa vadeli tahminlerini giderek daha kırılgan hale getiriyor.

Geçen yıl ABD'nin “Liberation Day” tarifelerinin açıklanması, IMF ekonomistlerinin neredeyse tamamlanmış küresel tahminlerini yeniden hazırlamalarına yol açmıştı.

Benzer bir sorun şimdi enerji piyasalarında yaşanıyor. JPMorgan Chase petrol analistleri, Orta Doğu savaşındaki dur-kalk niteliğindeki gelişmeler nedeniyle savaşın nihai sonucunu ve bunun petrol piyasasına etkisini modellemenin son derece zorlaştığını belirtiyor.

Merkez bankaları da tek bir tahmin yerine farklı ekonomik senaryolar üzerinden iletişim kurmaya yöneliyor.

OECD: Belirsizliğin merkezinde Orta Doğu var

OECD'nin son tahminleri de kısa vadeli belirsizliğin ne kadar yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Kuruluş, gelecek yıl enflasyonun daha önce tahmin edilenden yüksek seyretmesini beklerken, Orta Doğu'daki savaşın ekonomik etkilerinin daha uzun süre hissedilebileceğine dikkat çekiyor.

OECD Başekonomisti Stefano Scarpetta, manşet enflasyonun geleceğine ilişkin “çok yüksek düzeyde belirsizlik” bulunduğunu belirterek bunun büyük ölçüde Orta Doğu'daki çatışmanın nasıl gelişeceğine bağlı olduğunu söyledi.

Enerji fiyatlarının seyri, merkez bankalarının önümüzdeki dönemde atacağı adımlar açısından da kritik önem taşıyor.

Kısa vadeli tahminlerin giderek zorlaşması ise ekonomistlerin daha uzun vadeli ve yapısal eğilimlere yönelmesine neden oluyor.

30 yılın üç büyük sorunu: Demografi, borç ve küreselleşmenin gerilemesi

Bloomberg Economics'in önümüzdeki 30 yılı inceleyen uzun vadeli çalışmasına göre dünya ekonomisinin büyüme kapasitesini üç temel faktör sınırlayacak:

Demografik dönüşüm, küreselleşmenin gerilemesi ve yüksek borçluluk.

Yaşlanan nüfus birçok gelişmiş ekonomide işgücünün büyümesini yavaşlatırken, yüksek kamu borçları hükümetlerin ekonomik şoklara karşı kullanabileceği mali alanı daraltacak.

Aynı zamanda dünya ekonomisinin daha korumacı bir yapıya geçmesi, uluslararası ticaret ve yatırımların geçmişte büyümeye sağladığı katkıyı azaltabilecek.

Bloomberg Economics, gelecek on yılda küresel ekonominin yıllık ortalama yüzde 3,2 büyümesini bekliyor.

Bu oran pandemi öncesindeki yıllarda kaydedilen yaklaşık yüzde 3,5'lik büyümenin altında.

Hindistan dünya ekonomisinin yeni ağırlık merkezi olabilir

Uzun vadeli projeksiyonların en dikkat çekici sonuçlarından biri Hindistan'ın küresel ekonomideki payının hızla büyümesi.

Bloomberg Economics Başekonomisti Tom Orlik'e göre Hindistan'ın yükselişi, küresel ekonomik aktivitenin coğrafi dağılımında son derece büyük bir değişim yaratabilir.

Orlik, bunun modern ekonomi tarihinde yalnızca Çin'in yükselişiyle karşılaştırılabilecek büyüklükte bir dönüşüm olabileceğini belirtiyor.

Çin'in son birkaç on yılda küresel üretim, ticaret ve yatırım sistemindeki ağırlığını hızla artırmasına benzer şekilde Hindistan'ın da önümüzdeki dönemde dünya büyümesinin giderek daha önemli bir bölümünü üstlenmesi bekleniyor.

Gelişmiş ülkelerin çoğu daha yavaş büyüyecek

Uzun vadeli görünüm gelişmiş ekonomiler açısından daha zayıf.

Bloomberg Economics'in tahminlerine göre gelişmiş ülkelerin büyük çoğunluğu gelecek on yılda son 10 yılda olduğundan daha düşük büyüme hızları kaydedecek.

Bu eğilimden kurtulması beklenen ülke sayısı oldukça sınırlı. Japonya ve İsveç, önümüzdeki on yılda geçmiş on yıla kıyasla büyüme performansını artırabilecek istisnalar arasında gösteriliyor.

Nüfusun yaşlanması, verimlilik artışının sınırlı kalması ve yüksek kamu borçları birçok zengin ülkenin potansiyel büyüme hızını aşağı çekiyor.

YZ büyük fırsat, ama istihdam için de risk

Uzun vadeli tahminlerin en büyük bilinmeyenlerinden biri YZ'nin ekonomiler üzerindeki etkisi.

YZ'nin şirketlerin üretkenliğini artırması halinde dünya ekonomisinin potansiyel büyüme hızındaki gerilemenin bir bölümü telafi edilebilir.

Yeni teknolojilerin yaygınlaşması üretim süreçlerini hızlandırabilir, maliyetleri azaltabilir ve çalışan başına üretimi artırabilir.

Ancak aynı teknoloji işgücü piyasasında ciddi dönüşümlere de yol açabilir.

YZ'nin insanların yaptığı bazı işleri devralması, özellikle belirli meslek gruplarında işsizliğin artmasına veya çalışanların yeni beceriler edinmek zorunda kalmasına neden olabilir.

Dolayısıyla YZ, önümüzdeki 30 yıl açısından hem küresel büyümenin en büyük potansiyel desteklerinden biri hem de işgücü piyasasının karşı karşıya olduğu önemli belirsizliklerden biri olarak öne çıkıyor.

Daha korumacı bir dünya geliyor

Bloomberg Economics, dünya ekonomisinin önümüzdeki yıllarda daha müdahaleci ve korumacı bir yapıya doğru ilerlemesini bekliyor.

Devletlerin stratejik sektörlere daha fazla müdahale etmesi, ticaret engellerinin yükselmesi ve ülkelerin kritik üretim zincirlerini kendi sınırları içine veya siyasi olarak yakın ülkelere taşımaya çalışması küreselleşmenin önceki dönemlerdeki yapısını değiştirebilir.

Bu dönüşüm, güvenlik açısından bazı ülkelerin kırılganlığını azaltabilecek olsa da üretim maliyetlerinin yükselmesine ve küresel verimliliğin azalmasına neden olabilir.

Çalışmada siyasi sistemlerdeki değişime de dikkat çekiliyor. Daha fazla ülkede otoriter yönetim eğilimlerinin ortaya çıkabileceği öngörülürken, uzun vadede bu eğilimin bir noktada dip yaparak tersine dönmesi bekleniyor.

Tahmin yapmak neden giderek zorlaşıyor?

Küresel ekonominin uzun vadeli yönünü demografi gibi nispeten yavaş değişen faktörlerden hareketle tahmin etmek mümkün olsa da kısa vadeli görünüm çok daha belirsiz.

Ticaret politikaları, savaşlar, enerji fiyatları ve hızla değişen teknoloji birkaç ay içinde ekonomik senaryoları tamamen değiştirebiliyor.

Bu nedenle IMF, OECD ve merkez bankaları giderek tek bir temel tahmin yerine farklı senaryoları değerlendirmeye yöneliyor.

Önümüzdeki 30 yılın kesin ekonomik haritasını çizmek mümkün değil. Ancak uzun vadeli eğilimler dünyanın daha yaşlı, daha borçlu ve daha korumacı bir ekonomik düzene doğru ilerlediğine işaret ediyor.

Bu ortamda YZ'nin sağlayacağı verimlilik kazanımları ve Hindistan'ın küresel ekonomide yükselen ağırlığı, büyümenin geleceğini şekillendirecek en önemli karşı güçler arasında yer alıyor.

Bloomberg