Küresel Borsalarda Panik Satışları: Yapay Zekâ Rallisi Sarsılıyor, Petrol 112 Doları Aştı

Küresel piyasalarda satış baskısı yeniden güçleniyor. Nasdaq 100 vadeli işlemleri yüzde 1,8, S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 1 gerilerken, Avrupa ve Asya borsaları da düşüşe geçti. Yapay zekâ yatırımlarının kârlılığına ilişkin soru işaretleri, Suudi Arabistan'daki saldırıların ardından petrol fiyatlarının yükselmesi ve Fransa'da derinleşen kamu borcu endişeleri yatırımcıları güvenli limanlara yöneltiyor. ABD tahvilleri, Japon yeni ve İsviçre frangı değer kazanıyor.

Wall Street'te yapay zekâ iyimserliği dağılıyor

Küresel hisse senedi piyasalarında yapay zekâ şirketlerinin öncülüğünde yaşanan toparlanma kısa sürdü.

Nasdaq 100 vadeli işlemleri yüzde 1,8 gerileyerek endeksin hafta başından bu yana kaydettiği yüzde 2,2'lik yükselişin büyük bölümünü silme riskiyle karşı karşıya kaldı. S&P 500 vadeli işlemlerinde de kayıp yüzde 1'e ulaştı.

Satışların merkezinde, yapay zekâ sektörüne yapılan devasa yatırımların ne kadar sürede kâra dönüşeceğine ilişkin belirsizlik bulunuyor.

Meta Platforms ve Tesla'nın açıkladığı bilançolar yatırımcılar tarafından farklı karşılandı.

Meta, gelir beklentilerini aşması ve sermaye harcamalarını artıracağını açıklamasının ardından seans sonrası işlemlerde yükseldi. Tesla ise harcama planlarını aşağı çekmesinin ardından değer kaybetti.

Çip üretim ekipmanları şirketi Lam Research'ün beklentilerin altında kalan ileriye dönük tahminleri de teknoloji hisseleri üzerindeki baskıyı artırdı. Şirketin hisseleri yüzde 7'den fazla gerilerken sektördeki diğer şirketler de satışlardan etkilendi.

Yapay zekâ balonu endişesi yeniden gündemde

Yatırımcıların temel sorusu, veri merkezlerine, işlem gücüne ve yapay zekâ altyapısına harcanan yüz milyarlarca doların ne zaman yeterli getiri sağlayacağı.

Yıl boyunca teknoloji hisselerinde yaşanan güçlü yükseliş, şirket değerlemelerinin aşırı pahalı hale geldiği ve yapay zekâ sektöründe bir balon oluşabileceği yönündeki endişeleri artırmış durumda.

CaixaBank Asset Management Hisse Senetleri Bölüm Başkanı Santiago Mateo, piyasaların yapay zekâ yatırımlarını ödüllendirmeye devam ettiğini ancak artık bu yatırımların getirisi konusunda çok daha talepkâr olduğunu belirtti.

Mateo'ya göre yatırımcılar, sermaye harcamalarının daha güçlü büyümeye, gelir artışına ve nihayetinde şirket kârlarına dönüştüğüne ilişkin somut kanıtlar görmek istiyor.

Microsoft ve Alphabet'in gelecek hafta ortasında açıklayacağı bilançolara kadar büyük teknoloji şirketlerinden önemli bir bilanço haberi beklenmemesi de piyasaların odağını yeniden makroekonomik risklere çevirebilir.

Petrol 112 doları aştı: Suudi Arabistan saldırıları endişe yarattı

Hisse senetlerindeki satış baskısını artıran bir diğer gelişme enerji piyasalarından geldi.

Suudi Arabistan'da can kayıplarına yol açan saldırıların ardından Brent petrolün varil fiyatı 112 doların üzerine çıktı.

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın bazı diplomatlarına Suudi Arabistan'dan ayrılma talimatı vermesi de bölgedeki güvenlik risklerine ilişkin endişeleri artırdı.

Bank of America emtia stratejisti Francisco Blanch, petrol piyasasında önümüzdeki dört-beş ay içinde ciddi bir arz sıkışıklığı yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi, küresel enflasyon beklentilerini ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin belirsizliği artırıyor.

Yüksek enerji maliyetleri, özellikle petrol ithalatçısı ekonomilerde şirket kârlarını ve tüketici harcamalarını baskılayabilecek bir risk olarak öne çıkıyor.

Güvenli limanlara kaçış: ABD tahvilleri, yen ve frank yükseliyor

Riskli varlıklardan çıkış yapan yatırımcılar, ABD devlet tahvillerine yöneldi.

ABD 10 yıllık tahvil faizi dört baz puan gerileyerek yüzde 5,08'e indi. Tahvil fiyatları getiri eğrisinin genelinde yükseldi.

Avrupa'da Alman devlet tahvilleri de güvenli liman talebinden yararlandı. Buna karşılık Fransa'nın tahvil faizleri yükselmeye devam etti.

Döviz piyasalarında Japon yeni ve İsviçre frangı değer kazanırken dolar geriledi.

Piyasalardaki bu ayrışma, yatırımcıların yalnızca hisse senetlerinden çıkmakla kalmadığını, ülkelerin mali risklerini de giderek daha fazla ayrıştırdığını gösteriyor.

Avrupa borsalarında sert kayıplar

Avrupa'nın ABD'ye kıyasla teknoloji sektörüne daha az bağımlı olması, kıta borsalarını satış dalgasından koruyamadı.

Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 1 gerilerken bankacılık ve madencilik hisseleri düşüşlere öncülük etti.

Lüks tüketim şirketi Hermès'in hisseleri, Çin'in de içinde bulunduğu bölgede satış büyümesinin durduğunu açıklamasının ardından yüzde 5'ten fazla değer kaybetti.

Fransa'nın CAC 40 endeksi ise erken işlemlerde yüzde 1,33 düştü. Hermès hisselerindeki kayıp yüzde 6,3'e ulaştı.

Şirketin üçüncü çeyrek gelirlerinin analist beklentilerini karşılayamaması, küresel lüks tüketim talebindeki zayıflığa ilişkin endişeleri artırdı.

Fransa'da tahvil faizleri 24 yılın zirvesinde

Fransa'da hafta sonu yaşanan kitlesel protestolar ve şiddet olayları, ülkenin kamu maliyesine ilişkin yatırımcı kaygılarını derinleştirdi.

Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi perşembe sabahı yaklaşık altı baz puan yükselerek yüzde 5,0514'e ulaştı.

Tahvil faizi çarşamba gününü yüzde 5,02 civarında tamamlayarak 2002'den bu yana en yüksek kapanış seviyesine çıkmıştı.

Yatırımcılar, toplumsal huzursuzluk nedeniyle hükümetin bütçe açığını azaltacak ve kamu borcundaki artışı kontrol altına alacak reformları hayata geçirmekte zorlanmasından endişe ediyor.

Fransa'da yükselen borçlanma maliyetleri, Avrupa finans piyasaları açısından yeni bir risk kaynağına dönüşüyor.

Asya borsaları da satış dalgasına katıldı

Asya piyasalarında da teknoloji hisselerindeki zayıflık ve küresel riskten kaçış eğilimi etkili oldu.

Başlıca endekslerdeki kayıplar şöyle gerçekleşti:

• Güney Kore Kospi: Yüzde 1'in üzerinde düşüş.

• Japonya Nikkei 225: Yüzde 0,73 düşüş.

• Avustralya S&P/ASX 200: Yüzde 0,53 düşüş.

• Hong Kong Hang Seng: Yüzde 2'nin üzerinde düşüş.

• Çin CSI 300: Yüzde 0,37 düşüş.

Özellikle Hong Kong ve Güney Kore piyasalarındaki satışlar, Asya teknoloji hisselerinin küresel yapay zekâ yatırımlarına ilişkin beklentilere duyarlılığını ortaya koydu.

Gelişmekte olan piyasalarda sınırlı toparlanma

Küresel piyasalardaki olumsuz havaya rağmen gelişmekte olan ülke varlıklarının son 24 saatlik performansı daha dengeli bir görünüm sergiledi.

MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Hisse Senedi Endeksi yüzde 0,79 yükselerek 1.612,38 puana ulaştı. Bu yükseliş, hafta başında yaşanan kayıpların bir bölümünün telafi edilmesini sağladı.

Gelişmekte olan ülkelerin dolar cinsi tahvillerini izleyen iShares J.P. Morgan USD Emerging Markets Bond ETF (EMB) ise yüzde 0,24 gerileyerek 91,22 dolara indi.

MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Döviz Endeksi yüzde 0,19 artışla 1.935,22 seviyesine yükseldi. Endeks, son 52 haftalık işlem aralığının üst sınırına yakın seyretmeye devam etti.

Bu veriler, gelişmekte olan piyasalarda hisse senetleri ve para birimlerinin görece dirençli kaldığını, buna karşılık dolar cinsi tahvillerde küresel faiz baskısının sürdüğünü gösteriyor.

Ancak söz konusu performans son 24 saatlik döneme ait. ABD ve Avrupa vadeli piyasalarında görülen yeni satışların gelişmekte olan ülke varlıklarına yansıması henüz tam olarak ortaya çıkmış değil.

Piyasaların önünde üç büyük risk var

Küresel piyasalarda yatırımcıların önümüzdeki günlerde izleyeceği üç temel risk öne çıkıyor.

Birincisi, yapay zekâ yatırımlarının getirisi. Teknoloji şirketlerinin yüksek sermaye harcamalarını sürdürülebilir kâr büyümesine dönüştürüp dönüştüremeyeceği, Nasdaq ve küresel teknoloji hisselerinin yönünü belirleyecek.

İkincisi, petrol fiyatları. Brent petrolün 112 doların üzerinde kalması, küresel enflasyon ve ekonomik büyüme beklentilerini olumsuz etkileyebilir.

Üçüncüsü, kamu borcu ve tahvil faizleri. Fransa'da derinleşen mali sorunlar ve ABD'de yüzde 5'in üzerinde seyreden 10 yıllık tahvil faizi, hisse senedi değerlemeleri üzerindeki baskıyı artırıyor.

Microsoft ve Alphabet'in gelecek hafta açıklayacağı bilançolar teknoloji hisseleri açısından önemli bir sınav olacak.

Bununla birlikte petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Avrupa'daki mali riskler, güçlü şirket bilançolarının bile küresel piyasalarda kalıcı bir toparlanma sağlamasını zorlaştırabilir.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.