Küresel Borsalarda Kara Perşembe: Yapay Zekâ Balonu Patlıyor mu, Petrol Şoku Kapıda mı?

Dünya borsalarında satış dalgası büyüyor. Wall Street'te Nasdaq yüzde 2,6 düşerek haziran başından bu yana en sert günlük kaybını yaşarken, yarı iletken hisseleri yüzde 6,7 çöktü. Meta'nın yapay zekâ yatırımları nedeniyle nakit çıkışı yaşaması ve CoreWeave hisselerinin yüzde 10 değer kaybetmesi, teknoloji sektöründe finansman krizine ilişkin endişeleri körükledi. İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yeni saldırıları petrol fiyatlarını beş ayın zirvesine taşırken, Fed'in faiz artırma ihtimali de piyasaları baskıladı. Satışlar Avrupa ve gelişmekte olan ülke borsalarına yayıldı. BIST-100, TCMB faiz kararına rağmen günü yüzde 3,08 kayıpla tamamladı.

Wall Street'te teknoloji hisseleri çöktü

ABD borsaları perşembe gününü sert satışlarla tamamladı. Yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişeler, özellikle teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin hisselerinde ağır kayıplara yol açtı.

Nasdaq Composite endeksi yüzde 2,60 düşüşle 26.008,86 puana gerileyerek haziran başından bu yana en kötü günlük performansını sergiledi.

S&P 500 endeksi yüzde 1,21 kayıpla 7.663,43 puandan kapanırken, Dow Jones Sanayi Endeksi son dakikalardaki sınırlı alımlarla yüzde 0,02 yükselerek 52.867,98 puana ulaştı.

Teknoloji hisselerindeki satışların merkezinde, yapay zekâ yatırımlarına yönelik devasa sermaye harcamaları ve bu yatırımların ne zaman kâra dönüşeceği sorusu bulunuyor.

Yarı iletken hisselerinde ayı piyasası: Zirveden kayıp yüzde 26'yı aştı

Yapay zekâ rallisinin başlıca taşıyıcılarından Philadelphia Yarı İletken Endeksi (SOX), yüzde 6,7 gerileyerek 23 Haziran'dan bu yana en sert günlük düşüşünü yaşadı.

Endeks, 22 Haziran'daki rekor kapanışından bu yana yüzde 26'nın üzerinde değer kaybetti.

Buna rağmen SOX'un yıl başından itibaren getirisi hâlâ yüzde 51,5 seviyesinde bulunuyor. Aynı dönemde S&P 500'ün yükselişi ise yüzde 11,9 oldu.

Bu rakamlar, yapay zekâ hisselerinin yıl boyunca elde ettiği olağanüstü kazançların son aylarda ciddi bir düzeltmeyle karşı karşıya kaldığını gösteriyor.

Murphy & Sylvest kıdemli yatırım danışmanı Paul Nolte, teknoloji sektörünün haziran ayına kadar piyasaların gözdesi olduğunu, ancak yatırımcıların artık yapay zekâ hikâyesindeki zayıf noktaları fark etmeye başladığını söyledi.

Nolte, teknoloji şirketlerinin büyük endekslerdeki yüksek ağırlığının, sektördeki satışların bütün piyasayı aşağı çekmesine neden olduğunu vurguladı.

Meta'da nakit çıkışı alarmı: Hisseler yüzde 7 düştü

Piyasalardaki endişeleri artıran gelişmelerden biri Meta Platforms'un bilançosu oldu.

Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta, üçüncü çeyrekte analist beklentilerinin üzerinde finansal sonuçlar açıkladı.

Ancak şirketin yapay zekâ yatırımları nedeniyle on yılı aşkın süredir ilk kez nakit çıkışı yaşaması yatırımcıları tedirgin etti.

Meta ayrıca yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek amacıyla oy hakkı bulunmayan hisseler üzerinden ikiye bir oranında hisse bölünmesi planını duyurdu.

Şirketin hisseleri yüzde 7 değer kaybetti.

Meta örneği, yatırımcıların artık güçlü bilanço sonuçlarından çok yapay zekâ yatırımlarının finansman yüküne ve serbest nakit akışı üzerindeki etkisine odaklandığını ortaya koydu.

Tesla hisseleri de beklentilerin aksine pozitif serbest nakit akışı açıklanmasına ve 2026 sermaye harcaması planının düşürülmesine rağmen yüzde 3,1 geriledi.

CoreWeave yüzde 10 çöktü: Yapay zekâda finansman sıkıntısı büyüyor

Yapay zekâ altyapısı sağlayıcısı CoreWeave'in hisseleri yüzde 10 değer kaybetti.

Şirketin tahvil getirileri ve kredi temerrüt takası (CDS) primlerinin yüksek seviyelerde seyretmesi, yatırımcıların finansman risklerine ilişkin endişelerini artırıyor.

Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın açıklamaları da bu kaygıları güçlendirdi.

Huang, CNBC'ye verdiği demeçte yeni nesil bulut altyapısı sağlayıcılarına yönelik talebin olağanüstü güçlü olduğunu belirtti.

Ancak sektörde sermayenin kıt olduğunu ve finansman sıkıntısının büyümeyi engellediğini de kabul etti.

Wells Fargo işlem masası analistleri, Huang'ın açıklamalarının kredi piyasalarının yapay zekâ yatırımlarını finanse etme kapasitesine ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdiğini bildirdi.

Analistlere göre Meta'nın büyük miktarda yeni finansmana ihtiyaç duyduğuna ilişkin açıklamaları da teknoloji hisselerindeki satışları hızlandırdı.

Yapay zekâ sektöründe temel soru giderek belirginleşiyor: Talep ne kadar güçlü olursa olsun, şirketler devasa altyapı yatırımlarını hangi maliyetle finanse edecek?

İran savaşı petrolü uçurdu: Fed'in faiz artırma riski yükseldi

Teknoloji hisselerindeki satışlara Orta Doğu'dan gelen olumsuz haberler de eklendi.

İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'daki hedeflere yeni saldırılar düzenlemesi, petrol fiyatlarını beş ayın en yüksek seviyesine taşıdı.

Yatırımcılar, çatışmaların uzamasının enerji arzını kısıtlayarak petrol fiyatlarını yüksek tutmasından ve ABD'de enflasyon baskılarını yeniden artırmasından endişe ediyor.

Yüksek enerji fiyatları, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyonla mücadele amacıyla faiz artırımlarını sürdürmesi ihtimalini güçlendiriyor.

ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı haftalık işsizlik maaşı başvurularının son birkaç on yılın düşük seviyelerine yakın seyretmesi de iş gücü piyasasının dayanıklılığına işaret etti.

İstihdam piyasasında belirgin bir bozulma görülmemesi, Fed'in enflasyonla mücadeleye öncelik vermesine alan tanıyor.

Finans piyasaları, Fed'in yıl sonundan önce politika faizini 25 baz puan daha artırabileceği ihtimalini fiyatlıyor.

JPMorgan: İran'a yeni saldırı ihtimali piyasaları korkutuyor

JPMorgan işlem masası analistleri, çarşamba günü piyasalarda hâkim olan iyimserliğin gece saatlerinde tersine döndüğünü belirtti.

Analistlere göre Meta hisselerindeki satışların yanı sıra ABD'nin kasım ayındaki ara seçimlerin ardından İran'a yeniden askeri operasyon düzenleyebileceği yönündeki haberler de risk iştahını zayıflattı.

JPMorgan, yapay zekâ yatırımlarının finansmanına ilişkin endişelerin henüz ortadan kalkmadığını ve yatırımcıların son teknoloji hissesi düzeltmesinin ardından yeniden büyük pozisyonlar almakta isteksiz davrandığını bildirdi.

Gelişmekte olan ülke borsalarında sert kayıplar

Wall Street'teki satış dalgası gelişmekte olan ülke piyasalarına da yansıdı.

22 Ekim Perşembe günü MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi yüzde 2,27 düşüşle 1.575,72 puana geriledi.

Buna karşılık dolar cinsi gelişmekte olan ülke tahvillerini izleyen iShares J.P. Morgan USD Emerging Markets Bond ETF'si (EMB) yüzde 0,45 yükselerek 91,85 dolara çıktı.

Bu ayrışma, yatırımcıların hisse senetlerinden uzaklaşırken tahvil piyasasında daha seçici alımlar yaptığını gösterdi.

Dolar Endeksi (DXY) ise yüzde 0,07 yükselerek 101,670 seviyesinde kapandı.

Doların sınırlı yükselişi, küresel riskten kaçış eğilimine rağmen döviz piyasalarında görece sakin bir seyre işaret etti.

Avrupa borsaları da satış dalgasından kaçamadı

Küresel teknoloji hisselerindeki zayıflık, yükselen petrol fiyatları ve şirket bilançolarına ilişkin hayal kırıklıkları Avrupa borsalarını da aşağı çekti.

Fransa'nın CAC 40 endeksi yüzde 1,39 düşüşle 7.811,26 puandan kapanırken, Avrupa'nın geniş kapsamlı Stoxx 600 endeksi yüzde 1,05 kayıpla 637,74 puana geriledi.

Fransa'daki satışlar, özellikle lüks tüketim ve sanayi şirketlerinin hisselerindeki kayıplarla derinleşti.

Avrupa piyasaları açısından yüksek enerji fiyatları, büyümenin zayıfladığı bir dönemde enflasyonun yeniden hızlanması riskini artırıyor.

Borsa İstanbul da dayanamadı: BIST-100 yüzde 3,08 düştü

Küresel hisse senedi piyasalarında gün boyunca devam eden satışlar, Borsa İstanbul'u da olumsuz etkiledi.

BIST-100 endeksi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın faiz kararının ardından bir süre satış baskısına direnmesine rağmen küresel piyasalardaki bozulmanın etkisiyle günü yüzde 3,08 kayıpla tamamladı.

Böylece yurt içi para politikası gelişmelerinin sağladığı destek, uluslararası piyasalardaki riskten kaçış dalgasını dengelemeye yetmedi.

Özellikle teknoloji hisselerindeki sert düşüşler, yükselen petrol fiyatları ve Fed'in yeniden faiz artırabileceği beklentisi, gelişmekte olan ülke varlıkları üzerinde baskı yaratıyor.

Türkiye açısından petrol fiyatlarındaki yükselişin cari açık ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkileri de yakından izleniyor.

Şirket bilançoları güçlü ama yatırımcılar ikna olmuyor

Wall Street'teki sert düşüşe rağmen üçüncü çeyrek bilanço sezonunun genel görünümü olumlu.

LSEG verilerine göre S&P 500 endeksindeki şirketlerden 111'i sonuçlarını açıkladı. Bu şirketlerin yüzde 83'ü analistlerin kâr beklentilerini aştı.

Ancak güçlü bilanço sonuçları, teknoloji hisselerindeki satışları durdurmaya yetmedi.

Yatırımcıların temel endişesi, mevcut kârlılıktan çok yapay zekâ yatırımlarının gelecekte yaratacağı finansman yükü ve yüksek faiz ortamında şirket değerlemelerinin sürdürülebilirliği.

Küresel piyasalarda yapay zekâ finansmanına ilişkin şüpheler, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Fed'in sıkı para politikasını sürdürebileceği beklentisi aynı anda etkili oluyor. Bu üç riskin birleşmesi, dünya borsalarındaki satış baskısını derinleştiriyor.

CNBC, Reuters, Bloomberg

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.