İnşaat Sektöründe "Mağduriyet" Alarmı: Şikâyetler Son Bir Yılda %130 Artış Gösterdi

Uzun yıllar boyunca biriktirdikleri tasarruflarla ev sahibi olma hayali kuran vatandaşlar, inşaat projelerindeki ertelemeler ve yarım kalan inşaatlar nedeniyle ciddi mağduriyetler yaşıyor. Yapılan son incelemeler, online platformlarda konut inşaat şirketlerine yönelik şikâyetlerin 2025 yılının aynı dönemine göre 2026'da %130 oranında yükseldiğini ortaya koyuyor.

Teslim tarihinin gecikmesi, eksik ya da ayıplı işçilik, tapu devrinde yaşanan sorunlar, inşaatların tamamen durması ve sözleşmede yer almayan ek ücret talepleri, alıcıların en sık karşı karşıya kaldığı problemlerin başında geliyor.

Sadece Fiyata Değil, Firmanın Geçmişine de Bakılmalı

Sektör temsilcileri ve uzmanlar, konut satın alırken yalnızca projenin konumuna, fiyatına veya sunulan vaatlere odaklanmanın büyük bir risk taşıdığı konusunda uyarıyor. Yılların birikimini teminat altına almak isteyen alıcıların dikkat etmesi gereken temel noktalar şu şekilde sıralanıyor:

• Teslim Performansı: Firmanın daha önce tamamladığı projelerin yerinde incelenmesi ve söz verilen tarihlerde teslim edilip edilmediğinin araştırılması.

• Oturum Durumu: Daha önce tamamlanan konutlarda yaşamın başlayıp başlamadığının kontrol edilmesi.

• Finansal Yapı: Özellikle inşaat aşamasındaki projelerde firmanın özkaynak gücünün ve devam eden işlerinin analiz edilmesi.

30 Konut Üzerindeki Projelerde Teminat Zorunluluğu

Mevzuata göre, satıcının yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda tüketiciler; vergi, harç veya tazminat ödemeden sözleşmeden dönme hakkına sahip. Tüketicilerin bu hakkı noter kanalıyla kullanması gerektiği belirtiliyor.

Bunun yanı sıra, 30 ve üzeri konuttan oluşan projelerde müteahhitlerin alıcıya güvence sunması yasal bir zorunluluk. 30 konutun altındaki projelerde ise bu şart aranmıyor. Müteahhitlerin sunmak zorunda olduğu teminat seçenekleri şunlar:

• Bina tamamlama sigortası

• Banka teminat mektubu

• Hak ediş sistemi

• Bağlı kredi teminatı

Resmî Teslimat Süresinde 48 Ay Sınırı

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemelere göre ön ödemeli konut satışlarında teslim süresi sözleşme tarihinden itibaren azami 48 ay olarak belirlenmiş durumda. Ancak taraflar sözleşmede daha kısa bir süre belirlediyse müteahhit bu süreye uymakla yükümlü.

Resmî teslimin gerçekleşmiş sayılması için yalnızca anahtarın teslim edilmesi yeterli görülmüyor; konutun oturmaya hazır şekilde devredilmesi ve tapu tescilinin tamamlanması gerekiyor. Taahhüt edilen sürede evini alamayan tüketiciler, ödedikleri bedelin iadesinin yanı sıra gecikmeden kaynaklanan kira kaybı gibi belgelenebilir zararlarının tazminini de hukuki yoldan talep edebiliyor.

Maliyet Baskısı Üretimi Aksatıyor

İnşaat sektöründeki teslimat ve üretim sorunlarının arkasında yatan en önemli etkenlerden biri de hızla artan maliyetler. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre İnşaat Maliyet Endeksi yıllık %29,59, aylık ise %2,04 artış kaydetti.

Maliyet KalemiYıllık Artış Oranı (%)İşçilik Giderleri%31,20Malzeme Maliyeti%28,72

İşçilik giderlerinin malzeme maliyetlerinden daha hızlı yükselmesi müteahhitlerin bütçe yönetimini zorlaştırırken, sektördeki güven endeksi de kritik seviyelerde seyrediyor. TÜİK verilerine göre inşaat sektörü güven endeksi ekim ayında %0,4 artarak 83,3 seviyesine çıksa da, 100 eşik değerinin altında kalması sektördeki kötümser beklentilerin devam ettiğini gösteriyor.