IMF Raporu Açıklandı: Türkiye Mali Şeffaflıkta Dünya Devleriyle Yarışıyor
Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye’nin kamu mali yönetimi ve mali şeffaflık alanında son 10 yılda katettiği mesafeyi takdirle karşıladı. Yayımlanan güncel değerlendirme raporunda Türkiye; Birleşik Krallık, Finlandiya, İrlanda, Avusturya ve Portekiz gibi gelişmiş ülkelerin yer aldığı listede en üst sıralara yükseldi.
24 Ekim 2026

Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye’nin kamu mali yönetimi ve mali şeffaflık alanında son 10 yılda katettiği mesafeyi takdirle karşıladı. Yayımlanan güncel değerlendirme raporunda Türkiye; Birleşik Krallık, Finlandiya, İrlanda, Avusturya ve Portekiz gibi gelişmiş ülkelerin yer aldığı listede en üst sıralara yükseldi.
IMF’nin ülkelerin kamu mali yönetimini detaylıca incelediği Mali Şeffaflık Değerlendirmesi güncelleme raporu kamuoyuna duyuruldu. Bütçe yönetimi, mali risklerin takibi, istatistiki verilerin kalitesi ve hesap verebilirlik gibi kriterlerin ele alındığı raporda, Türkiye'nin son yıllarda hayata geçirdiği reformların meyvelerini topladığı vurgulandı.
Değerlendirme süreci tamamlanan yaklaşık 40 ülke arasında üst sıralara yerleşen Türkiye'nin bu başarısı, kamu maliyesindeki kararlı yapıyı bir kez daha gözler önüne serdi.
20 Yıllık Dönüşüm ve Reform Başarısı
IMF raporunda, elde edilen bu ivmenin tesadüf olmadığı, 20 yılı aşkın süredir kararlılıkla sürdürülen kurumsal dönüşümün bir sonucu olduğu ifade edildi. Türkiye'nin mali şeffaflık liginde üst sıralara tırmanmasında şu temel reformlar öne çıktı:
Sürekli Geliştirilen Mali İstatistikler: Veri kalitesinin ve güvenilirliğinin artırılması.
Performans Esaslı Program Bütçe: Kaynakların daha verimli ve hedef odaklı kullanılması.
Uluslararası Standartlar: Kamu muhasebe süreçlerinin küresel standartlarla uyumlu hale getirilmesi.
2000'den Günümüze Katedilen Yol
Raporda, Türkiye’nin mali yönetim geçmişine de dikkat çekilerek yaşanan niteliksel değişimin altı çizildi:
2000 Yılı: Yapılan ilk incelemelerde bütçe hazırlık süreçlerindeki aksaklıklar, nakit esaslı ve kısıtlı raporlama anlayışı ile bilanço bilgilerindeki yetersizlikler göze çarpıyordu.
2015 Yılı: Hukuki altyapının güçlendirildiği, orta vadeli bütçeleme sistemine geçildiği ve raporlama kapsamının tüm genel yönetimi kapsayacak şekilde genişletildiği tespit edildi.
Bugün: Atılan bu kademeli adımlar sayesinde Türkiye, küresel ölçekte mali şeffaflığı en yüksek ülkelerden biri konumuna ulaştı.
IMF'nin Raporda Türkiye'ye Yönelik Eleştirileri ve Tavsiyeleri de Vardı
Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye Mali Şeffaflık Değerlendirmesi Raporunda; Türkiye Varlık Fonu'nun devasa bilançosunun gizliliğinden TOKİ'nin Sayıştay denetimindeki aksaklıklara, deprem harcamalarındaki muhasebe kaymalarından Kur Korumalı Mevduat’ın (KKM) kamuya yüklediği ağır maliyete kadar kritik tespitlere yer verildi.
Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan son Mali Şeffaflık Değerlendirmesi raporu, Türkiye kamu maliyesindeki sistematik raporlama eksikliklerini ve potansiyel mali riskleri gözler önüne serdi. Kamu maliyesindeki veri boşluklarına dikkat çekilen raporda, şeffaflığın artırılması adına atılması gereken adımlar 4 ana maddede sıralandı.
Kamu Maliyesinde Öne Çıkan 3 Kritik Risk
IMF raporunda, Türkiye kamu bütçesindeki mevcut raporlama yapısının kritik alanlarda eksik kaldığı vurgulanarak riskler üç temel başlık altında toplandı:
1. TVF ve TOKİ’deki Raporlama Eksikliği
Türkiye Varlık Fonu (TVF): Milli gelirin (GSYİH) %29'una denk gelen devasa bir kamu varlığını portföyünde bulunduran TVF’nin bilanço büyüklüğünün resmi mali raporlara yansıtılmadığı belirtildi. Fonun Santiago İlkeleri'ne uyduğunu beyan etmesine karşın, kamuoyuna sunulan verilerin denetlenmemiş ve dipnotsuz tablolarla sınırlı kaldığı, yerel denetim raporlarının açıklanmadığı ifade edildi.
TOKİ: GSYİH’nin %2,6’sını temsil eden Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) mali tablolarının kamuya kapalı olduğu ve Sayıştay denetimlerinde şartlı görüş aldığı kaydedildi. TOKİ bağlı ortaklıklarının deprem sonrası imar ihalelerinde ana alıcı konumunda bulunduğu, kurumun ücretsiz arazi devirleri ve bütçe transferleriyle desteklendiği hatırlatıldı.
2. Deprem Harcamalarındaki Muhasebe Uyumsuzluğu
Fiili Harcama ile Kayıtlar Çelişiyor: 2023 depremlerinin ardından başlatılan imar ve ihya çalışmalarına yönelik harcama zamanlamalarında dengesizlik tespit edildi. Hükümet verilerinde deprem harcamalarının GSYİH'ye oranı 2023 için %3,6, 2024 için %1,7 ve 2025 için %0,8 şeklinde öngörülmüştü.
Bütçe Açığını Etkiliyor: IMF incelemesine göre, 2023 yılı için kayıtlara giren %3,6'lık harcamanın yalnızca %0,8'lik kısmı fiilen gerçekleştirildi. Ödenek bazlı bu muhasebe yönteminin, ilk yıllardaki harcama baskısını yüksek, sonraki yılları ise düşük göstererek bütçe dengesi üzerinde yanıltıcı bir tablo oluşturduğu vurgulandı.
3. KKM'nin Faturası ve Mali Risk Yönetimi
KKM’nin Dev Boyutlu Maliyeti: Kur Korumalı Mevduat (KKM) mekanizması nedeniyle devletin GSYİH'nin %8'i seviyesinde doğrudan kur riski üstlendiği aktarıldı. Türk lirasındaki değer kaybıyla birlikte uygulamanın toplam maliyetinin GSYİH’nin %4,2’sine ulaştığı belirtildi. Yükün bir kısmı bütçeden karşılanırken, Merkez Bankası bilançosunda oluşan zararın bankanın özkaynaklarını GSYİH’nin %2,9’u kadar eksiye düşürdüğü kaydedildi.
Risk Yönetiminde Sınırlı İlerleme: Türkiye'nin son 10 yılda mali risk yönetimi konusunda sınırlı bir katettiği; makroekonomik risklerin yalnızca temel hassasiyet analizleriyle ele alındığı ve kapsayıcı tek bir mali risk raporunun bulunmadığı bildirildi.
Dipnotlardaki Olumlu Noktalar: Raporda borç garantileri, Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projeleri, finans sektörü riskleri ve deprem kaynaklı çevresel risklerin yönetimi konusunda yapılan raporlamalar ise olumlu alanlar olarak değerlendirildi.
IMF’den Mali Şeffaflık İçin 4 Öncelikli Reçete
Hazırlanan raporda, tespit edilen denetim ve şeffaflık sorunlarının giderilmesi amacıyla Türkiye yönetimine 4 kritik tavsiyede bulunuldu:
Kamu İstatistiklerinin Kapsamı Genişletilmeli: Genel yönetim verileri; TOKİ ve Türkiye Varlık Fonu dahil tüm kamu iktisadi teşebbüslerini kapsayacak şekilde konsolide edilmeli. Deprem harcamaları ise bütçeleştirildiği tarihte değil, fiilen yapıldığı dönemde kaydedilmeli.
Merkezi Yönetim İçin Tek Mali Tablo: Tüm bakanlıklar, döner sermayeli işletmeler ve bütçe dışı fonlar tek bir yıllık mali tablo çatısı altında birleştirilmeli ve bu yapı Sayıştay denetimine açılmalı.
Mali Hedeflere Yasal Güvence: Bütçe belgelerinde duyurulan mali hedefler ve gerçekleşme sonuçları, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na eklenecek maddelerle yasal zorunluluk haline getirilmeli.
Kapsamlı Yıllık Mali Risk Raporu Hazırlanmalı: KÖİ projelerinden borç garantilerine, doğal afetlerden demografik değişimlere ve yerel yönetim risklerine kadar tüm unsurları içeren yıllık özet bir mali risk raporu yayımlanmalı.
Piyasalarda yalnız değilsiniz
Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.




