İktisatçılardan çağrı: Zamda hedef değil, geçmiş enflasyon kıstas alınsın
126 iktisatçı, Temmuz ayında asgari ücrete zam yapılmaması ve 2025 Ocak ayında yapılacak zamda gerçekleşen enflasyon yerine beklenen enflasyon oranının (%25) baz alınacak olması kararının, asgari ücretlilerin yaşam standartlarını daha da düşüreceği konusunda uyarıda bulundu.
29 Ekim 2024

126 iktisatçı, Temmuz ayında asgari ücrete zam yapılmaması ve 2025 Ocak ayında yapılacak zamda gerçekleşen enflasyon yerine beklenen enflasyon oranının (%25) baz alınacak olması kararının, asgari ücretlilerin yaşam standartlarını daha da düşüreceği konusunda uyarıda bulundu. Açıklamada, "2025 yılı Ocak ayı için öngörülen artışın gerçekleşen enflasyon yerine beklenen enflasyon oranı (%25) baz alınarak belirlenmesi planı, bilimsel ve sosyal açıdan kaygı vericidir" denildi.
Hükümet, işveren ve işçi sendikaları arasında asgari ücret görüşmelerine kısa bir süre kala kamuoyuna yansıyan yüzde 25'lik zam tepki çekiyor. Düşük zam rakamlarına dikkat çeken iktisatçılar da gerçek enflasyona dikket çekip hükümete çağrı yaptı. 126 iktisatçıdan oluşan bir grup akademisyen gerçekleşen enflasyon oranının dikkate alınarak asgari ücretin belirlenmesi gerektiği çağrısını yaptı. İktisatçılar Merkez Bankası Başkanı tarafından açıklanan yüzde 25'lik zam planının bilimsel ve sosyal açıdan kaygı verici olduğunu söyledi.
Asgari ücret görüşmelerinin yaklaşmasıyla birlikte, kamuoyunda olası zam oranlarına dair tartışmalar hız kazanırken, 126 iktisatçı ve akademisyen, hükümete önemli bir çağrıda bulundu. İktisatçılar, asgari ücretin belirlenmesinde gerçekleşen enflasyon oranının dikkate alınması gerektiğini vurgularken, Merkez Bankası Başkanı’nın önerdiği %25’lik zam oranının bilimsel ve toplumsal açıdan kaygı verici olduğunu ifade etti.
Asgari ücretin yaşam maliyetine uygun şekilde artırılmasının, dar gelirli kesimler için sosyal bir zorunluluk olduğunu belirten iktisatçılar, asgari ücretin gerçekleşen enflasyona göre ayarlanması gerektiğinin altını çizdi. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın 2025 yılı için önerdiği %25’lik zam oranının, yalnızca tahmin edilen enflasyon oranına dayandırılmasını eleştiren akademisyenler, bu yaklaşımın yoksul kesimlerin alım gücünü daha da zayıflatacağını ifade etti.
Toplu bir basın açıklaması yayımlayan iktisatçılar, Türkiye ekonomisinde uzun süredir devam eden yüksek enflasyonun, özellikle dar gelirli vatandaşlar üzerinde yıkıcı etkiler yarattığını vurguladı. İktisatçılar, Temmuz ayında asgari ücrete yapılmayan artışın ardından, önümüzdeki yıl için beklenen enflasyona göre belirlenen %25’lik zammın bilimsel bir temele dayanmadığını ve sosyal denge açısından risk oluşturduğunu ifade etti.
Ekonomistlerin ortak açıklamasında, enflasyonla mücadelede alınacak ekonomik tedbirlerin maliyetinin toplumun tüm kesimlerine adil bir şekilde yansıtılması gerektiği vurgulandı. İktisatçılar, enflasyon oranının altında yapılacak bir asgari ücret artışının, gelir dağılımındaki eşitsizliği daha da derinleştireceğini belirterek, düşük gelirli vatandaşların alım gücünün korunmasının sosyal devletin bir yükümlülüğü olduğunu ifade ettiler.
İktisatçılar, hükümete ve ekonomi yönetimine yaptıkları çağrıda, asgari ücretin artırılması sürecinde gerçekleşen enflasyon oranının temel alınması ve gelir dağılımını gözeten bütüncül bir ekonomik politika izlenmesi gerektiğini belirttiler. Enflasyonla mücadelede toplumsal dengeyi gözetmenin, ekonomik istikrar kadar sosyal uyum açısından da büyük önem taşıdığına dikkat çeken iktisatçılar, acil adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Açıklamayı imzalayan iktisatçılar şöyle sıralandı: 1. Ceyhun Elgin, Boğaziçi Üniversitesi 2. Adem Yavuz Elveren, İzmir Ekonomi Üniversitesi & Fitchburg State University 3. Cem Oyvat, University of Greenwich 4. A. Erinç Yeldan, Kadir Has Üniversitesi 5. A. Oğuz Demir, Ekonomistler Platformu 6. Ahmet Haşim Köse, Open University 7. Ahmet Makal, Ankara Üniversitesi (Emekli) 8. Ahmet Yılmaz, Marmara Üniversitesi 9. Ali Alper Alemdar, St. Francis College 10. Ali Rıza Güngen, McMaster University 11. Alper Duman, İzmir Ekonomi Üniversitesi 12. Anıl Aba, Yaşar Üniversitesi 13. Arda Tunca, Bağımsız Araştırmacı 14. Armağan Gezici, UWE Bristol 15. Ata Can Bertay, Sabancı Üniversitesi 16. Ayça Akarçay, Galatasaray Üniversitesi 17. Ayça Tekin-Koru, TED Üniversitesi 18. Aziz Çelik, Kocaeli Üniversitesi 19. Aziz Konukman, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi 20. Baki Demirel, Yalova Üniversitesi 21. Begüm Özkaynak, Boğaziçi Üniversitesi 22. Bilin Neyaptı, Bilkent Üniversitesi 23. Bülent Eşiyok, İstanbul Gelişim Üniversitesi 24. Burçay Erus, Boğaziçi Üniversitesi 25. Çağla Ünlütürk, PAÜ 26. Caner Özdurak, Beykoz Üniversitesi 27. Cem Başlevent, İstanbul Kültür Üniversitesi 28. Cem Somel, Abant İzzet Baysal Üniversitesi (Emekli) 29. Çiğdem Boz, Bağımsız Araştırmacı 30. Değer Eryar, İzmir Ekonomi Üniversitesi 31. E. Ahmet Tonak, University of Massachusetts Amherst & Smith College 32. Ebru Voyvoda, ODTÜ 33. Elif Karaçimen, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi 34. Emre Özçelik, ODTÜ-Kıbrıs 35. Engin Kara, Cardiff University 36. Ensar Yılmaz, Yıldız Teknik Üniversitesi 37. Ercan Uygur, Ankara Üniversitesi (Emekli) 38. Ergin Yıldızoğlu, Cumhuriyet Yazarı 39. Erol Balkan, Hamilton College 40. Erol Taymaz, ODTÜ 41. Esra Uğurlu, Leeds University 42. F. Ahmet Öncü, Sabancı Üniversitesi (Emekli) 43. Fatih Kansoy, Oxford University 44. Fatih Özatay, TOBB ETÜ 45. Ferhat Akyüz, Samsun Üniversitesi 46. Fikret Adaman, Boğaziçi Üniversitesi 47. Fikret Görün, ODTÜ (Emekli) 48. Filiz Eryılmaz, Bursa Uludağ Üniversitesi 49. Galip Yalman ODTÜ (Emekli) 50. Gökçer Özgür, Gettysburg College 51. Gülbiye Y.Yaşar, Ankara Üniversitesi 52. Güldem Atabay, Ekonomist/Yazar 53. Güneş Aşık, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 54. Güney Işıkara, New York University 55. Günseli Berik, University of Utah (Emekli) 56. Hakan Mıhcı, Hacettepe Üniversitesi (Emekli) 57. Haluk Levent, İstanbul Bilgi Üniversitesi 58. Hasan Cömert, Trinity College-Hartford 59. Hasan Murat Ertuğrul, Anadolu Üniversitesi 60. Hasan Tekgüç, Kadir Has Üniversitesi 61. Hayri Kozanoğlu, Altınbaş Üniversitesi 62. Hüseyin Özel, Hacettepe Üniversitesi 63. İbrahim Semih Akçomak, ODTÜ 64. İlhan Döğüş, University of Europe for Applied Sciences 65. İnsan Tunalı, Koç Üniversitesi (Emekli) 66. İris Cibre, Finansal Piyasalar Uzmanı 67. İsmail Ertürk, Manchester University 68. Kamil Yılmaz, Koç Üniversitesi 69. Kerem Cantekin, Bağımsız Araştırmacı 70. Kıvanç Karaman, Boğaziçi Üniversitesi 71. Korkut Boratav, Ankara Üniversitesi (Emekli) 72. Korkut Ertürk, University of Utah 73. M. Aykut Attar, Hacettepe Üniversitesi 74. M. Kerem Çoban, SOAS, University of London & Kadir Has Üniversitesi 75. M. Murat Kubilay, Uluslararası Finans Uzmanı 76. M. Teoman Pamukçu, ODTÜ 77. M.Necat Coşkun, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi 78. Mehmet Şişman, Marmara Üniversitesi 79. Mehmet Uğur, University of Greenwich 80. Mehmet Uluğ, Roskilde University 81. Murat Birdal, İstanbul Üniversitesi 82. Murat Taşdemir, İstanbul Medeniyet Üniversitesi 83. Mustafa Ulus, Galatasaray Üniversitesi 84. Nesrin Nas, Ortak Yaşam Grubu 85. Oğuz Esen, İzmir Ekonomi Üniversitesi 86. Oğuz Yıldırım, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi 87. Oktar Türel, ODTÜ (Emekli) 88. Oktay Özden, Kadir Has Üniversitesi 89. Ömer Faruk Çolak, İktisat ve Toplum Dergisi 90. Öner Günçavdı, İstanbul Teknik Üniversitesi 91. Onur Baycan, Anadolu Üniversitesi 92. Onur Yeni, Hacettepe Üniversitesi 93. Orhan Karaca, Bağımsız Araştırmacı 94. Orkun Saka, City, University of London & LSE 95. Özcan Ceylan, Özyeğin Üniversitesi 96. Özge Özay, Fitchburg State University 97. Özgün Biçer, Marmara Üniversitesi 98. Özgür Narin, Ordu Üniversitesi 99. Özgür Orhangazi, Kadir Has Üniversitesi 100. Özlem Onaran, University of Greenwich 101. Pelin Akçagün, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 102. Pınar Deniz, Marmara Üniversitesi 103. Pınar Kahya, İnönü Üniversitesi 104. Selin Pelek, Galatasaray Üniversitesi 105. Serdal Bahçe, Ankara Üniversitesi 106. Serdar Acun, Munzur Üniversitesi 107. Sermin Sarıca, İstanbul Üniversitesi 108. Sevil Acar, Boğaziçi Üniversitesi 109. Sevinç Mıhcı, Hacettepe Üniversitesi 110. Şevket Pamuk, Boğaziçi Üniversitesi (Emekli) 111. Sezgin Polat, Galatasaray Üniversitesi 112. T. Sabri Öncü, UNCTAD eski Kıdemli Ekonomisti, CAFRAL, RBI eski Araştırma Başkanı 113. Tahsin Bakırtaş, Sakarya Üniversitesi 114. Tansel Güçlü, Munzur Üniversitesi 115. Timur Han Gür, Hacettepe Üniversitesi 116. Uğur Gürses, Ekonomi Yazarı 117. Ümit Akçay, HWR Berlin 118. Umut Üzar, Karadeniz Teknik Üniversitesi 119. Ünal Zenginobuz, Boğaziçi Üniversitesi 120. Veysel Ulusoy, Boston College 121. Yakup Karabacak, Akdeniz Üniversitesi 122. Yalçın Karatepe, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi 123. Yasemin Dildar, California State University 124. Yiğit Atılgan, Sabancı Üniversitesi 125. Zafer Tunca, Emekli öğretim üyesi 126. Ziya Öniş, Koç Üniversitesi karar.com



