Goldman Sachs’tan Türkiye Raporu: Para Piyasası Fonlarından Çıkan Para Nereye Gitti?

ABD'li yatırım bankası Goldman Sachs, 2 Ekim tarihli Türkiye değerlendirme raporunda; TCMB rezervlerindeki değişimleri, mevduat hareketlerini, yabancı yatırımcı akımlarını ve piyasalardaki son faiz gelişmelerini inceledi.

Fonlardan Çıkış Döviz ve Altın Mevduatına Yöneldi

Raporda dikkat çekici tespitlerden biri, eylül ayında para piyasası fonlarında yaşanan 13 milyar dolarlık sermaye çıkışı oldu. Banka, bu kaynağın yaklaşık yarısının (6,5 milyar dolar) yurt içindeki döviz ve altın mevduatlarına aktarıldığını belirtti.

25 Eylül ile biten haftada değerleme etkisinden arındırılmış döviz mevduatlarında 1,3 milyar dolarlık artış yaşanırken, altın mevduatları seviyesini korudu. Öte yandan Türk lirası mevduatlarındaki yükseliş ivmesi eylül sonuna kadar devam etti; 28 Eylül itibarıyla TL mevduat hacmi bir haftada 7 milyar dolar arttı.

TCMB Rezervlerinde Haftalık 9 Milyar Dolarlık Gerileme

Goldman Sachs verilerine göre, Merkez Bankası’nın brüt rezervleri 30 Eylül itibarıyla haftalık 9 milyar dolar düşüşle 173 milyar dolara indi. Altın değerleme etkisi çıkarıldığında haftalık gerileme 5 milyar dolar seviyesinde kaldı.

Eylül ayı genelinde düzeltilmiş rezervlerdeki toplam kayıp 11 milyar doları bulurken, İran savaşı öncesi döneme kıyasla rezervlerdeki toplam düşüş 43 milyar dolara (altın etkisi hariç 17 milyar dolar) ulaştı. Banka; altın, SDR ve IMF pozisyonu dışındaki net döviz likiditesinin de savaş öncesine göre 13 milyar dolar geride durduğunu kaydetti.

Yabancı Yatırımcı Hisseden Çıktı, Tahvile Geldi

Finansal piyasalardaki yabancı işlemleri incelendiğinde; 25 Eylül haftasında yerel borçlanma araçlarına (tahvil) 400 milyon dolarlık yabancı girişi olurken, hisse senedi piyasasından aynı miktarda (400 milyon dolar) çıkış gerçekleşti.

Şubat ayından bu yana hisse ve tahvil piyasasından yaşanan toplam net yabancı çıkışı 3,4 milyar dolara ulaşırken, bu hareketin ana gövdesini yerel borçlanma araçlarındaki satışlar oluşturdu. Aynı hafta bankaların bilanço dışı döviz pozisyonu ise 1 milyar dolar artışla savaş öncesi seviyelerin üzerine çıktı.

Kredi ve Mevduat Faizlerinde İbre Aşağı Döndü Piyasadaki faiz oranlarında hafif çekilmeler gözlendi:

• TL Mevduat Faizleri: 0,2 puan düşüşle yıllık %43,4'e geriledi.

• Tüketici Kredisi Faizleri: 0,5 puan azalarak %60,6 oldu.

• Ticari Kredi Faizleri: 0,6 puan gerileyerek %52,3'e indi.

%45 seviyesindeki yıllıklandırılmış politika faizi dikkate alındığında; tüketici kredileri politika faizinin 16 puan, ticari krediler ise 8 puan üzerinde seyretmeye devam etti. Mevduat faizleri ise politika faizinin 1,2 puan altında kaldı.

Sistemde Likidite Fazlası Sürüyor

TCMB'nin bankalara sağladığı net fonlama 30 Eylül itibarıyla haftalık 583 milyar TL azalarak eksi 632 milyar TL'ye çekildi. Goldman Sachs, bu durumun finansal sistemdeki likidite fazlasının devam ettiğini gösterdiğini vurguladı.

Kredi büyüme hızında ise yavaşlama eğilimi öne çıktı. 28 Eylül itibarıyla TL kredi büyümesi (3 aylık hareketli ortalama, yıllıklandırılmış) 4 puanlık düşüşle %31'e gerilerken, döviz kredileri büyümesi %12'ye yükseldi. Toplam kredi büyümesi ise %27 seviyesinde kalarak 2024 ortasından bu yana dip seviyelere yakın seyretti.