Fransa’da Bütçe Çöktü, Okullar Ayaklandı: Borç Faizleri Eğitimi Yutuyor!

PARİS — Fransa’da haftalardır devam eden eğitim protestoları ve okul eylemleri, ülkenin devasa kamu borcu ve sıkılaşan bütçe politikalarıyla birleşerek Emmanuel Macron hükümetini zorlu bir sınavın eşiğine getirdi. Öğretmen açığı ve bakımsız okul binalarını protesto eden öğrencilerin eylemleri üçüncü haftasına girerken, Paris’ten Marsilya’ya, Lille’den Nantes’a kadar pek çok kentte sokaklar hareketlendi. Fransız Eğitim Bakanlığı okulların büyük bir kısmının açık olduğunu belirtse de, öğrenci sendikalarının çağrılarıyla büyüyen eylemler hükümetin mali disiplin planlarını doğrudan hedef alıyor.

Öğrenci temsilcileri, derslik eksikliklerinin giderilmesi, okulların fiziki şartlarının iyileştirilmesi ve üniversiteye giriş sisteminin reforme edilmesi amacıyla en az 10 milyar avroluk ek kaynak talep ediyor. Buna karşın Başbakan Sébastien Lecornu ve hükümet kanadı, bütçe kısıtlamaları dâhilinde ay sonuna kadar hızlı çözümler sunacaklarını ifade ediyor. Ancak hükümetin 2027 bütçe tasarısında kamu maliyesini toplarlamak adına 43 milyar avroluk kesinti planlaması ve GSYH’nin yüzde 119’una ulaşarak 3,6 trilyon avroyu aşan devasa kamu borcu, Elysee Sarayı’nın manevra alanını son derece daraltıyor.

Eğitim bütçesinde rakamsal olarak bir artış öngörülse de, öğrenci sayısındaki düşüş gerekçe gösterilerek 1.500’den fazla öğretmen kadrosunun kapatılmak istenmesi tepkileri daha da körüklüyor. Uzmanlar, kadro kesintilerinin özellikle dar gelirli bölgelerdeki kamu okullarını vuracağına ve sosyoekonomik eşitsizlikleri derinleştireceğine dikkat çekiyor. Yükselen faiz maliyetlerinin 2027’de 70 milyar avroyu aşacak olması kamu hizmetlerine ayrılan payı eritirken; tırmanan siyasi gerilim ve toplumsal huzursuzluk, Fransız tahvillerinin yanı sıra özel sektör borçlanma maliyetleri ve piyasalar üzerindeki baskıyı da artırıyor.