FÖŞ'ün Türk-Hollanda İşinsanları Konseyi Sunumu

Atilla Yeşilada’nın Dutch Business Association Turkey inisiyatifinde konuşmasına katılma fırsatı buldum. Kendisi genellikle kötümser tahminleri ile bilinse de, ben bu konuşmasını yukarı yönlü riskler barındıran “realist” tahminler olarak görüyorum. Öne çıkan başlıklar: Türkiye için En Büyük Riskler 1) İran & petrol fiyatları: Petrolde her 10$ artış, enflasyona ~%0,5 katkı yapıyor. Dolaylı etkiler de mevcut. Bütçe etkisi 600-1trl$ a kadar çıkabilir. 2) Rusya (kritik indirimli petrol / gaz tedarikçisi): Ukrayna’nın boru hatlarına yönelik saldırıları arz riski yaratıyor. 3) Yapay zekâ ve istihdam: Orta-uzun vadede iş gücü piyasasını dönüştürecek yapısal bir risk.

Türkiye şu iki hatadan kaçınırsa, hasar sınırlı kalır: i) Yıl ortası maaş enflasyon ayarlamaları: Bu enflasyonu kendi kendini besleyen bir döngüye sokar. ii) Kur krizi: Düşük ihtimal. Türkiye daha önce negatif rezervlerle bile sistemi sürdürebildi. Kur krizi ancak büyük güven kaybı (bank run) ile olur. Likidite bankacılık sisteminde kaldığı sürece, kur krizi zor.

Bank run’ı ne tetikleyebilir? i) Turizm gelirlerinde sert düşüş (~60 milyar $ geçen sene brüt gelir); >25 milyar $ üzeri kayıplar kritik olur — şu an sinyal yok) ii) Bakü–Ceyhan hattının devre dışı kalması Mali görünüm -İran sonrası şoklarla birlikte 2026–27 için mali alan sınırlı. Bütçe zarar gördü. Taktiksel bir erken seçim ihtimali bitti.

Faiz ve enflasyon sonuç değil, girdi. Çıkarım Türkiye’nin sorunu parasal değil, siyasi / kurumsal.

Stratejik fırsatlar (upsides) i) Trump Road: Çin’den uzaklaşma ile Türkiye’nin önem artışı ii) Dry Canal projesi: Irak–Türkiye–Avrupa koridoru Avrupa’nın Türkiye ile daha fazla entegrasyonu faydalı olacaktır (Rusya etkisi), gümrük birliği tartışmaları tekrar açılmalı; Siyasi olarak Erdoğan döneminde büyük bir değişim beklenmiyor.

Derleyen Ersan Akgül'e de tşkr

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com