Fonlara İlgili Kanun Teklifi Taslağı Belli Oldu: Fon Mağdurlarına Geri Kazanım Hesabı ile Tam Güvence mi Geliyor?

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihinde aldığı kararlarla tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin hazırlanan kanun teklifi taslağı detaylandı. Hazırlanan yeni düzenleme; tasfiye sürecindeki fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarılan varlıkların geri kazanılmasını, sorumlulardan tahsilat yapılmasını ve elde edilen kaynakların yatırımcılara adil bir biçimde dağıtılmasını yasal güvence altına alıyor.

Özellikle kapsama alınan spesifik sorunlu fonları hedefleyen teklif, genel bir tasfiye rejimi oluşturmak yerine doğrudan söz konusu fon mağduriyetlerini çözmeyi amaçlıyor.

1. Tasfiye Süreci ve Hak Sahiplerinin Tespiti Nasıl Yapılacak?

Tasfiye işlemleri, SPK’nın gözetimi ve denetimi altında görevlendirilecek bankalar ve yetkili kurumlarca yürütülecek. Süreç boyunca hak sahiplerinin hatasız tespiti için şu adımlar atılacak:

• Kurumlar Arası Mutabakat: Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, TEFAS, portföy saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları birbiriyle eşleştirilerek fon ve hesap bazında hak sahipleri belirlenecek.

• Manipülatörlere ve Suça Karışanlara Ödeme Yapılmayacak: Sermaye piyasası mevzuatına aykırı fiil işlediği, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığına karıştığı ya da bu kişilerle ortak hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara geri kazanım hesabından hiçbir ödeme yapılmayacak.

• Piyasa Şartları Korunacak: Satışlar sırasında piyasayı korumak adına SPK; Borsa dışı satış, geçici fiyat marjı uygulaması veya satın alınan varlıklara belirli bir süre satış yasağı getirilmesi gibi özel tedbirleri devreye sokabilecek.

2. Yatırımcılara En Fazla 1 Milyon TL Ara Ödeme Müjdesi

Fon varlıklarının tüm yatırımcılara tam ödeme yapmaya yetmediği durumlarda, ödemelere baz teşkil edecek "net yatırım tutarı" MKK tarafından özel bir yöntemle hesaplanacak.

Net Yatırım Tutarı Nasıl Hesaplanacak?

Fona yapılan nakit giriş ve çıkışları, TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nin (Yİ-ÜFE) aritmetik ortalaması alınarak endekslenecek. Hesaplama "İlk Giren İlk Çıkar" (FIFO) esasına göre netleştirilecek.

Ara Ödeme Detayları

• 1 Milyon TL Altı: Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında kalan yatırımcılara net tutarları kadar ödeme yapılacak.

• 1 Milyon TL ve Üzeri: Net yatırım tutarı 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılara en fazla 1 milyon TL tutarında ara ödeme verilebilecek.

• Üst Sınır: Ara ödemelerde ek endeksleme uygulanmayacak. Yapılacak ödeme —para piyasası fonları hariç— fona tasfiye kararı verildiği tarihteki toplam katılma payı değerini aşamayacak. Nakdin yetersiz kalması halinde ise mevcut bütçe yatırımcılara oranlanarak dağıtılacak.

• Haksız Kazançların İadesi: Gerçeğe aykırı oluşan değerlerden haksız kazanç sağlayan kişilerin, emsal getiriyi aşan kısımları ilan edilecek hesaplara isteğe bağlı iade etmelerine imkan tanınacak.

3. Sorumlulara Şahsi Sorumluluk ve TMSF Aracılığıyla El Koyma Yetkisi

Mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara aktarılan tüm değerler hukuka aykırı sayılarak fonun zarara uğratıldığı kabul edilecek. Oluşan zarardan ve eksik bakiyeden doğan sorumluluk zinciri ise şöyle işletilecek:

1. Öncelikli Sorumlu: Zarardan öncelikle ilgili portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.

2. Şahsi Sorumluluk: Tahsilatın yapılamaması halinde, SPK tarafından tespiti yapılan gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu olacak.

3. TMSF Cebri İcra Başlatacak: SPK'nın bildirimi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF); 6183 sayılı Kanun ve Bankacılık Kanunu yetkilerini kullanarak sorumluların malvarlığına cebri icra ve takip uygulayacak. TMSF takipleri bitene kadar sorumlular hakkında başka takip başlatılamayacak, mevcut hacizler durdurulacak.

4. Kayyım Yetkisi: Soruşturmalar kapsamında el konulan varlıklar için TMSF kayyım atanacak ve mahkeme sonucunu beklemeden bu varlıkları satıp gelirini geri kazanım hesabına aktarabilecek.

4. Geri Kazanım Hesabı ile Tam Güvence

Tahsil edilen tüm gelirler, iadeler ve varlık satışlarından elde edilen tutarlar TMSF nezdinde kurulacak "Geri Kazanım Hesabı" bünyesinde toplanacak.

• Dokunulmazlık: Bu hesaplar TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı tutulacak. Kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve sadece fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılacak.

• Dağıtım Süreci: Toplanan tutarlar TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşlara; tasfiye tamamlanmışsa Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılarak hak sahiplerine paylaştırılacak.

• Kamuya Yük Getirmeyecek: Düzenleme Hazineye veya kamuya herhangi bir ek mali yük getirmeyecek şekilde tasarlandı. Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından uygulamanın derhal başlatılması planlanıyor.