Fon Krizi Yabancı Yatırımcıyı da Vurdu: Beş Haftada 9,78 Milyar Dolarlık Portföy Kaybı

Özet: Fon krizinin ardından yabancı yatırımcıların Türkiye'deki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi portföylerinin toplam piyasa değeri beş haftada 9,78 milyar dolar azaldı. Bu dönemde yabancıların iki piyasadaki toplam net satışı 879,6 milyon dolar olurken, hisse senedi portföylerinin değeri yaklaşık yüzde 20 geriledi. Veriler, doğrudan sermaye çıkışının ötesinde, piyasalardaki değer kaybının yabancı yatırımcıların varlıklarını ciddi biçimde erittiğini gösteriyor.

Yabancı yatırımcıların portföyünde 9,78 milyar dolarlık erime

Türkiye'de yatırım fonlarına yönelik soruşturmaların ardından derinleşen piyasa krizi, yabancı yatırımcıların portföylerine de ağır darbe vurdu.

NEFES gazetesinden Alp Börü'nün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine dayanarak hazırladığı habere göre, yabancı yatırımcıların hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) portföylerinin toplam piyasa değeri beş haftada 9,78 milyar dolar azaldı.

Aynı dönemde yabancıların iki piyasadaki toplam net satışı ise 879,6 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Bu iki rakam arasındaki büyük fark dikkat çekiyor.

Yabancı yatırımcıların portföylerindeki erimenin önemli bir bölümü, doğrudan satışlardan değil, ellerinde tuttukları menkul kıymetlerin piyasa değerindeki düşüşten kaynaklandı.

Dolayısıyla veriler yalnızca Türkiye'den çıkan yabancı sermayeyi değil, piyasada kalmaya devam eden yabancı yatırımcıların uğradığı değer kaybını da ortaya koyuyor.

Borsa İstanbul'daki yabancı portföyü yüzde 20 küçüldü

TCMB verilerine göre, 11 Eylül haftasında yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul'daki hisse senedi portföylerinin piyasa değeri 42,4 milyar dolar seviyesindeydi.

Bu tutar, 16 Ekim haftasında 33,9 milyar dolara geriledi.

Böylece yabancıların hisse senedi portföylerinin değeri beş haftada yaklaşık 8,43 milyar dolar, başka bir ifadeyle yüzde 20 azaldı.

Fon krizinin başlamasından önceki dönemde yabancı yatırımcılar Borsa İstanbul'da net alıcı konumundaydı.

Haberde yer alan verilere göre, yabancılar kriz öncesinde 277,7 milyon dolarlık net hisse senedi alımı gerçekleştirmişti.

Ancak 18 Eylül haftasından itibaren satışlar öne çıktı.

Bu tarihten sonraki beş haftada yabancı yatırımcıların net hisse senedi satışı yaklaşık 278 milyon dolara ulaştı.

Bu tablo, yabancıların piyasa pozisyonlarında belirgin bir yön değişimine işaret ediyor.

Bununla birlikte portföy değerindeki yüzde 20'lik düşüşün tamamını yabancı yatırımcıların satışlarına bağlamak doğru değil.

Portföydeki büyük erime, Borsa İstanbul'da yaşanan fiyat düşüşlerinin de sonucu.

Tahvil piyasasında 601 milyon dolarlık net çıkış

Fon krizinin etkileri yalnızca hisse senedi piyasasıyla sınırlı kalmadı.

Yabancı yatırımcıların devlet iç borçlanma senetleri portföylerinde de hem satış hem de değer kaybı yaşandı.

TCMB verilerine göre, beş haftalık dönemde yabancı yatırımcıların DİBS piyasasındaki net çıkışı 601 milyon dolar oldu.

Aynı dönemde yabancıların DİBS portföylerinin piyasa değeri yüzde 7,5 geriledi.

Bu düşüş, yaklaşık 1,35 milyar dolarlık portföy erimesine karşılık geliyor.

Hisse senedi ve DİBS piyasaları birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan tablo şöyle:

• Hisse senedi portföyündeki değer kaybı: 8,43 milyar dolar.

• DİBS portföyündeki değer kaybı: 1,35 milyar dolar.

• Toplam portföy değeri kaybı: 9,78 milyar dolar.

• Hisse senetlerinde net satış: Yaklaşık 278 milyon dolar.

• DİBS piyasasında net çıkış: 601 milyon dolar.

• İki piyasadaki toplam net satış: 879,6 milyon dolar.

Bu veriler, yabancı yatırımcıların Türkiye'deki finansal varlıklarının piyasa değerinde ciddi bir gerileme yaşandığını gösteriyor.

Ancak portföy değerindeki düşüş ile net sermaye çıkışı birbirinden farklı göstergeler.

Portföy değerleri, menkul kıymet fiyatlarının yanı sıra döviz kuru hareketlerinden de etkilenebiliyor.

Bu nedenle 9,78 milyar dolarlık gerilemenin tamamını Türkiye'den çıkan yabancı sermaye olarak değerlendirmek mümkün değil.

Fon krizi piyasalarda güven sorununu derinleştiriyor

Yabancı yatırımcıların portföylerinde yaşanan değer kaybı, fon krizinin finansal piyasalar üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Yatırım fonlarına yönelik soruşturmalar, fonların tasfiyesi ve yatırımcıların zararlarının nasıl karşılanacağına ilişkin belirsizlikler, piyasalardaki güven ortamını etkileyen başlıca gelişmeler arasında bulunuyor.

Borsa İstanbul'daki sert fiyat hareketleri, yalnızca doğrudan fon yatırımcılarını değil, hisse senedi piyasasında işlem yapan daha geniş bir yatırımcı kitlesini de etkiliyor.

Yabancı yatırımcıların net satışlarının portföy değerindeki kayıptan çok daha düşük kalması, piyasadaki düşüşün önemli ölçüde varlık fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandığını gösteriyor.

Öte yandan yabancıların hisse senedi piyasasında alıcı konumundan satıcı konumuna geçmesi ve tahvil piyasasındaki çıkışlar, yatırımcı davranışlarında ihtiyatın arttığına işaret ediyor.

Fon krizinin bu hareketlerdeki kesin payını belirlemek için diğer piyasa koşullarının ve küresel sermaye akımlarının da değerlendirilmesi gerekiyor.

Bununla birlikte beş haftalık veriler, Türkiye'nin finansal piyasalarında yaşanan dalgalanmanın yabancı portföyler üzerinde önemli sonuçlar doğurduğunu ortaya koyuyor.

YORUM: Borsa'da kayıplar büyüyor, bankacılık kârları da parlak değil

Yalnızca global fonlar değil, birikimlerini Borsa'ya emanet eden 5 milyon civarında birey ve kurum için de kayıplar her seansta büyüyor.

Kapanışa 1,5 saat kala BIST-100 Endeksi yüzde 1,8 değer yitirirken, çok kritik 11 bin puan desteğinin de altına düştü.

Bazı uzmanlara göre endekste yeni direnç 10 bin puan olabilir.

Ekonomiden gelen zayıf Ekonomik Güven Endeksi ve SAMEKS Bileşik PMI gibi veriler de kâr görünümünü bulandırıyor.

Şeker Yatırım raporuna göre banka kârları da çok parlak değil:

Bankacılık sektörü eylülde 104,6 milyar TL net kâr açıkladı. 3Ç26 kârı bir önceki çeyreğe göre yüzde 6,1 artış gösterdi.

Sektörün aylık net kârı yüzde 30,9 artarken, Eylül 2025'e kıyasla yüzde 1,6 geriledi.

9A26 kümülatif net kâr yıllık yüzde 16,6 artışla 780,9 milyar TL'ye yükseldi.

Kümülatif özkaynak kârlılığı yüzde 23,9 seviyesinde gerçekleşti.

Bir başka deyişle, yıllık kâr artışı ve özkaynak kârlılığı yıllık enflasyonun gerisinde kalırken, batık ve takipteki kredilerin toplam oranı da yüzde 5'i aştı.

Alp Börü, NEFES, Şeker Yatırım, ParaAnaliz

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.