Dolar/TL50,57
0.13%
Euro/TL55,52
0.12%
Gram Altın5.825,61
2.66%
BIST 10011.179,30
2.60%
Brent Petrol$88,39
1.17%
Gümüş/Ons$42,36
4.52%
Gedik Yatırım
Dünya Ekonomisi

Financial Times: Enflasyon virüs gibidir, ekonomiye yerleştiğinde kurtulmak zordur

FT: Petrol fiyatları düşse de tahvil faizleri yüksek. Enflasyonun kalıcı hale gelmesi Fed ve İngiltere Merkez Bankası'nı faiz artırımına zorluyor.

20 Kasım 2026

ABD ve Avrupa'da petrol fiyatlarının gerilemesine rağmen tahvil faizleri yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor. Financial Times'a (FT) göre İran savaşının tetiklediği enflasyon şoku, enerji fiyatlarındaki düşüşe karşın kalıcı hale gelme riski taşıyor. Yatırımcıların odağı petrol fiyatlarından merkez bankalarının faiz artırımlarına kayarken, hükümetlerin ve hanehalkının borçlanma maliyetleri üzerindeki baskı sürüyor.

Petrol düşüyor ama tahvil faizleri gerilemiyor

Financial Times'ın analizine göre, bu yıl küresel tahvil piyasalarına yön veren petrol fiyatları ile devlet tahvili faizleri arasındaki güçlü ilişki çözülmeye başladı.

Şubat ayı sonunda İran savaşının başlamasının ardından petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon beklentilerini artırarak devlet tahvili faizlerini yukarı taşımıştı. Yatırımcılar, enerji kaynaklı fiyat şokunun merkez bankalarını peş peşe faiz artırımlarına zorlayacağını öngörüyordu.

Ancak son haftalarda tablo değişti.

ABD ile İran arasında barış görüşmelerine ilişkin beklentilerin de etkisiyle petrol fiyatları sert biçimde gerilerken, tahvil faizleri yüksek seviyelerini korudu.

ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvili faizi yüzde 5'in üzerinde seyrediyor. Bu oran, geçen ay görülen 2002 sonrası zirveye yakın.

Buna karşılık ABD tipi ham petrol WTI, ekim ayında gün içinde ulaştığı 110 dolar seviyesinden 90 doların altına geriledi.

Petrol fiyatlarındaki düşüş artık borçlanma maliyetlerinde aynı ölçüde bir rahatlama yaratmıyor.

Petrol ve tahvil faizleri arasındaki ilişki koptu

Vanguard Uluslararası Faiz Stratejileri Başkanı Ales Koutny, devlet tahvillerinin petrol fiyatlarından bağımsızlaşarak geleneksel piyasa dinamiklerine geri döndüğünü belirtti.

İran savaşı sırasında petrol fiyatları ile tahvil faizleri arasındaki hareketli korelasyon eylül ayında yüzde 65'e kadar yükselmişti. Bu, son birkaç on yılın en güçlü ilişkilerinden biriydi.

Hatta bir tahvil fonu yöneticisi, savaş sırasında kendilerini neredeyse petrol yatırımcısı gibi hissettiklerini ifade etmişti.

Türev piyasaları şirketi Cboe'nin analizine göre söz konusu korelasyon artık yüzde 20'nin altına geriledi.

Bu değişim, yatırımcıların enerji fiyatlarının günlük hareketlerinden çok, enflasyonun ekonomiye ne ölçüde yerleştiğine ve merkez bankalarının buna nasıl tepki vereceğine odaklandığını gösteriyor.

Ninety One Çoklu Varlık Gelir Stratejileri Başkanı John Stopford, tahvil piyasasındaki zayıflığın merkez bankalarının şahin açıklamalarından kaynaklandığını söyledi.

Stopford'a göre merkez bankalarının sertleşen söylemleri, enflasyonun beklenenden daha kalıcı olmasına yönelik rahatsızlığı yansıtıyor.

Fed'de aralık ayında yeni faiz artırımı beklentisi

ABD Merkez Bankası (Fed), eylül ayında 2023'ten bu yana ilk kez politika faizini artırdı.

Piyasalarda aralık toplantısında en az 25 baz puanlık yeni bir artırım bekleniyor.

ABD devlet tahvilleri geçen hafta 18 ayı aşkın sürenin en kötü haftalık performansını sergiledi.

Beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verileri ve Fed Yönetim Kurulu Üyesi Chris Waller'ın aralık ayında 50 baz puanlık faiz artırımının değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin açıklaması, daha agresif sıkılaştırma beklentilerini güçlendirdi.

Tahvil fiyatları gerilerken faizler yükseldi.

Fed'i izleyen analistlerin çoğu 25 baz puanlık artırımın daha olası olduğunu düşünüyor. Bunun temel nedeni, Fed yetkililerinin önemli bölümünün sert adımlar yerine kademeli faiz artırımlarını tercih etmesi.

Bununla birlikte ABD ekonomisinin dirençli büyüme performansı, daha sıkı para politikasına yönelik beklentileri destekliyor.

Fed yetkilileri: Enflasyon baskısı ekonominin geneline yayılıyor

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, bu ay yaptığı açıklamada enflasyonist baskıların hem arz hem de talep kaynaklı olduğunu ve ekonominin geniş kesimlerine yayıldığını söyledi.

Hammack, birbirini izleyen Fed toplantılarında faiz artırımlarını destekleyen isimler arasında yer alıyor.

Bu değerlendirmeler, enerji fiyatlarındaki düşüşün tek başına enflasyonu kontrol altına almak için yeterli olmayabileceğine işaret ediyor.

Özellikle tekrarlanan arz şoklarının fiyatlama davranışlarını kalıcı biçimde değiştirmesi, yatırımcıların temel endişelerinden biri haline geldi.

PGIM Credit: Enflasyon bir virüs gibidir

FT'nin analizinde en dikkat çekici uyarılardan biri PGIM Credit Eş Yatırım Direktörü Greg Peters'tan geldi.

Peters, geçen hafta FT'nin Unhedged podcast yayınında enflasyonun ekonomiye yerleştikten sonra ortadan kaldırılmasının son derece zor olduğunu vurguladı.

“Enflasyon genellikle bir virüs gibidir. Bir kez sisteme girdiğinde onu dışarı atmak zordur.”

Bu benzetme, küresel tahvil piyasalarında giderek güçlenen endişeyi özetliyor.

Petrol fiyatları gerilese bile enerji maliyetlerindeki önceki yükselişin üretim, taşımacılık, ücretler ve hizmet fiyatları üzerindeki etkileri devam edebiliyor.

Yatırımcılar bu nedenle yalnızca petrol fiyatlarının yönünü değil, enflasyon beklentilerinin ve merkez bankalarının politika tepkilerinin nasıl şekillendiğini izliyor.

İngiltere'de de tahvil faizleri yükseliyor

ABD'dekine benzer gelişmeler İngiltere'de de yaşanıyor.

Brent petrolün varil fiyatı ekim ayında 120 dolara yaklaşmasının ardından kasım ayında kısa süreliğine 90 doların altına geriledi.

Buna rağmen İngiltere'nin iki yıllık devlet tahvili faizi son işlemlerde yüzde 5'in üzerine çıkarak üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı.

Kısa vadeli tahvil faizleri, merkez bankalarının politika faizine ilişkin beklentilere uzun vadeli tahvillerden daha duyarlı olduğu için bu hareket dikkat çekiyor.

Piyasalarda İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) gelecek ay bu yılın ikinci faiz artırımını gerçekleştirmesi bekleniyor.

Faiz takası sözleşmeleri, aralık ayında faiz artırımı olasılığını yaklaşık yüzde 75 olarak fiyatlıyor.

Yatırımcılar gelecek yıl da ilave artırımlar bekliyor.

İngiltere Merkez Bankası yetkilileri, ekonomik büyümenin dirençli kalması ve enerji fiyatlarındaki önceki yükselişin enflasyona etkilerinin sürmesi nedeniyle bir dizi faiz artırımının gerekebileceği uyarısında bulunuyor.

İran savaşında kalıcı çözüm olmadan rahatlama zor

Aberdeen Investments Yatırım Direktörü Matt Amis, İngiltere Merkez Bankası'nın enflasyon görünümü konusunda daha rahat hissedebilmesi için iki koşuldan birinin gerçekleşmesi gerektiğini söyledi.

Bunlardan ilki İran savaşına ilişkin anlamlı bir çözüm sağlanması, ikincisi ise petrol fiyatlarının uzun süre düşük seviyelerde kalması.

Amis'in değerlendirmesi, enerji fiyatlarında kısa süreli düşüşlerin merkez bankalarını faiz artırımlarından vazgeçirmek için yeterli olmayabileceğine işaret ediyor.

Tahviller yeniden güvenli liman işlevi görüyor

Petrol ile tahvil faizleri arasındaki ilişkinin zayıflaması, küresel portföy yönetiminde başka bir değişimi de beraberinde getiriyor.

Vanguard'dan Koutny'ye göre hisse senetleri düşerken tahvil fiyatlarının yükseldiği geleneksel piyasa ilişkisi yeniden oluşmaya başladı.

İran savaşı sırasında petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, hem hisse senetlerini hem de tahvilleri baskı altında bırakmıştı.

Son haftalarda ise küresel borsaların sert gerilediği bazı seanslarda ABD Hazine tahvilleri ve diğer güvenli liman devlet tahvillerine alımlar görüldü.

Bu gelişme, tahvillerin hisse senedi piyasalarındaki kayıpları dengeleyen bir yatırım aracı olma özelliğinin yeniden güçlenebileceğini gösteriyor.

Bununla birlikte Financial Times'ın aktardığı piyasa görünümünde temel sorun değişmiş değil:

Petrol fiyatları geriliyor, ancak enflasyonun kalıcılığına ilişkin endişeler ve yeni faiz artırımı beklentileri hükümetlerin, şirketlerin ve hanehalkının borçlanma maliyetlerini yüksek tutuyor.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.

Piyasalarda yalnız değilsiniz

Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.

Uzman Desteğine Göz Atın
Paylaş

İlgili Haberler