Fed Başkanı Warsh: Yapay Zekâ Küresel Ekonomiyi Baştan Yazacak

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişimin yaşamı boyunca görülebilecek en kritik ekonomik dönüşüm olabileceğini belirterek, bu sürecin uzun vadede verimliliği ve küresel refahı artıracağını vurguladı. Warsh, bu olumlu beklentilere karşın iş gücü piyasalarında ve finansal istikrarda yaşanabilecek olası dalgalanmalara karşı da uyarıda bulundu.

Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın Bangkok’ta düzenlenen Yıllık Toplantıları’nın beşinci gününde IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile açık oturumda bir araya gelen Warsh, küresel ekonominin büyük bir yatırım ve teknoloji hamlesinin yön verdiği yapısal bir dönüşümden geçtiğini dile getirdi.

Warsh, jeopolitik gerilimler ve bölgesel çatışmalara rağmen birçok ekonominin direnç gösterdiğini kaydederken, enflasyon baskısının küresel düzeyde ortak bir sınama olarak varlığını sürdürdüğünü ifade etti.

Yapay Zekâ: Kuşağın En Büyük Ekonomik Dönüşümü

Yapay zekânın ABD ve dünya ekonomisi için stratejik bir kırılma noktası olduğuna dikkat çeken Warsh, merkez bankacılarının bu teknolojinin talep, enflasyon, verimlilik ve istihdam üzerindeki etkilerini ciddiyetle analiz etmesi gerektiğini söyledi.

Yapay zekânın ilk etkilerinin talep tarafında görüldüğünü, arz tarafındaki verimlilik kazanımlarının ise orta vadede netleşeceğini belirten Fed Başkanı, sözlerini şöyle sürdürdü:

• Geçiş Süreci ve Talep Baskısı: Verimlilik artışı tam anlamıyla gerçekleşene kadarki geçiş döneminde toplam talep yükselmektedir. Bu durum merkez bankaları için geçici bir ekonomik şok niteliği taşısa da orta vadede olumlu bir arz şokuna dönüşme potansiyeline sahiptir.

• İstihdam ve Verimlilik: Önümüzdeki 12 ila 18 aylık süreçte teknolojinin istihdam üzerindeki net etkisi henüz belirsizliğini koruyor. Ancak yapay zekâyı süreçlerine başarıyla entegre eden ekonomilerde verimlilik ve refah artışı kaçınılmaz olacaktır.

• Piyasa Yapısı ve Getiri Riskleri: Bu dönüşüm sancısız olmayabilir. Yeni teknolojilere büyük yatırımlar yapan yatırımcıların, piyasa yapısının beklenen kâr marjlarına izin vermediğini görmesi durumunda finansal piyasalarda yaşanabilecek risklerin dikkatle izlenmesi gerekir.

Oturumda Georgieva'nın yapay zekâ terminolojisine ilişkin değerlendirmesine yanıt veren Warsh, ABD’de bu alanın zaman zaman "Süper Zekâ" (SI) olarak da adlandırıldığını belirtti. Georgieva ise bu tanıma esprili bir yaklaşımla "İnsan Ötesi Zekâ" ifadesini önerdi.

Merkez Bankalarının Çalışma Yöntemleri Değişiyor

Warsh, yapay zekânın yalnızca reel ekonomiyi değil, veri analitiğine dayalı çalışan merkez bankalarının karar alma mekanizmalarını da temelden değiştireceğini vurguladı.

Fed’in geleneksel istatistiksel modeller ve resmi veriler yerine yeni nesil analitik araçlardan yararlanmaya başlayacağını belirten Warsh, bu sayede veri gecikmelerinin ve ölçüm hatalarının daha efektif biçimde elenebileceğini ifade etti.

Bu kapsamda Fed bünyesinde 4-5 ay önce teknolojik dönüşümü incelemek üzere özel çalışma grupları kurulduğunu açıklayan Warsh, Verimlilik ve İstihdam Çalışma Grubu'nun ilk saha toplantısını 16 Kasım'da San Francisco Bay Area'da gerçekleştireceğini duyurdu.

Uzun Süreli Durgunluk Dönemi Kapanıyor

Küresel ekonomiye ilişkin genel değerlendirmelerde bulunan Warsh, yaklaşık 20 yıl önce gündemde olan "uzun süreli durgunluk" (secular stagnation) kavramının artık geride kaldığını belirtti. Dünya genelinde, özellikle de ABD'de güçlü bir yatırım dalgası yaşandığını ifade eden Warsh, doğru makroekonomik politikaların ve sağlam mikroekonomik temellerin yatırım ortamını canlandırdığını kaydetti.

Bununla birlikte, Bangkok'taki temaslarında mevkidaşlarıyla yürüttüğü görüşmelerde yüksek fiyatlar ve enflasyonist baskıların temel gündem maddesi olmaya devam ettiğini aktardı.

"Faiz Kararları Konusunda Yönlendirme Yapmayacağım"

Fed’in fiyat istikrarını sağlama taahhüdüne bağlı kaldığını ve parasal gevşemeyi azaltma yönünde adımlar atmaya başladığını hatırlatan Warsh, yılın kalan iki toplantısına ilişkin faiz kararları hakkında önden bir taahhütte bulunmayacağını vurguladı.

Fed’in artık bağlayıcı sözler veya yönlendirmeler vermek yerine tamamen ekonomik verilere (üretim, istihdam ve enflasyon) dayalı hareket edeceği yeni bir döneme girdiğini ifade etti.

Görevdeki İlk 148 Günün Değerlendirmesi

Fed Başkanlığı koltuğundaki ilk 148 gününü de değerlendiren Warsh, kurumun temel gücünün para basma yetkisinden değil, kurumsal güvenilirliğinden geldiğini vurguladı.

Kurum personelinin yaklaşık %75'inin doğrudan para politikası dışındaki alanlarda (bankacılık denetimi, ödeme sistemleri ve tüketici koruma) görev yaptığına dikkat çeken Warsh, önümüzdeki 100 günde merkez bankasının bu denetim ve düzenleme fonksiyonlarına da eşit derecede odaklanacağını belirtti.