Fed Başkanı Warsh faiz konusunda ipucu vermedi: Küresel sıkılaşmada bedavacıya yer yok

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, ekim ayındaki toplantıda faiz artırılıp artırılmayacağına ilişkin yönlendirme yapmaktan kaçındı. Küresel merkez bankalarının enflasyona karşı eş zamanlı bir sıkılaşma sürecinden geçtiğini belirten Warsh, yapay zekânın ekonomide tarihi bir dönüşüm yaratacağını ancak istihdam üzerindeki kısa vadeli etkilerinin belirsiz olduğunu söyledi. Açıklamaların ardından piyasaların ekim ayında faiz artırımı beklentisi geriledi, ABD hisse senedi vadeli işlemleri yükseldi.

Warsh: Fed artık piyasaya önceden faiz sinyali vermeyecek

Fed Başkanı Kevin Warsh, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın Bangkok'ta düzenlenen Yıllık Toplantıları kapsamında IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile gerçekleştirdiği söyleşide para politikasının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Warsh, Fed'in ekim ayı toplantısında yeniden faiz artırımına gidip gitmeyeceği konusunda herhangi bir işaret vermedi.

Toplantı kararlarını önceden açıklamaya karşı olduğunu vurgulayan Warsh, yılın geri kalanında yapılacak toplantılarda nasıl hareket edeceğine ilişkin bugünden taahhütte bulunmayacağını belirtti.

Fed Başkanı, piyasaların ekonomik verileri kendilerinin yorumlaması gerektiğini savunarak ileriye dönük yönlendirme (forward guidance) uygulamasına karşı tutumunu yineledi.

Warsh, açıklamalarının faiz politikasına ilişkin önceden ipucu bekleyen yatırımcıları hayal kırıklığına uğratabileceğini de kabul etti.

Fed'de yeni bir dönemin başladığını belirten Warsh, merkez bankasının artık toplantı kararlarını önceden işaret etme yaklaşımını benimsemeyeceğini söyledi.

Bununla birlikte, para politikasının ekonomik koşullara bağlı olarak her iki yönde de değişebileceğini ifade etti.

Küresel merkez bankalarında eş zamanlı sıkılaşma

Warsh'ın konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri, dünya genelindeki merkez bankalarının enflasyonla mücadelesiydi.

Fed Başkanı, farklı ülkelerdeki merkez bankalarının kendi görev ve sorumlulukları doğrultusunda bağımsız kararlar aldığını, ancak sonuçta küresel ölçekte eş zamanlı bir parasal sıkılaşma ortaya çıktığını söyledi.

Warsh, bu tabloyu değerlendirirken küresel enflasyonla mücadelede kimsenin diğer ülkelerin çabalarından bedelsiz yararlanamayacağını vurguladı.

Merkez bankalarının büyük bölümünün para politikasını sıkılaştırmasının, dünya ekonomisinde ortak bir dezenflasyon çabasına işaret ettiğini belirtti.

Bu değerlendirme, Fed'in faiz kararlarının yalnızca ABD ekonomisi açısından değil, küresel finansal koşullar bakımından da önem taşıdığını ortaya koydu.

Fed geçen ay faiz artırmıştı

Fed, eylül ayında politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75–4,00 aralığına yükseltmişti.

Bu karar, ABD Merkez Bankası'nın 2023 yılından bu yana gerçekleştirdiği ilk faiz artırımı olmuştu.

Son dönemde açıklanan enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi, Fed'in sıkı para politikasını sürdürüp sürdürmeyeceği tartışmalarını güçlendirdi.

Bazı Fed yetkilileri, enflasyon baskılarının devam etmesi halinde ek faiz artırımlarına ihtiyaç duyulabileceğini belirtirken, karar vermeden önce yeni ekonomik verilerin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bu çerçevede 27–28 Ekim tarihlerinde yapılacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı piyasalar açısından önem taşıyor.

Warsh'ın açıklamaları faiz artırımı beklentilerini düşürdü

Fed Başkanı'nın konuşmasının ardından yatırımcıların ekim ayında faiz artırımı beklentileri geriledi.

Warsh konuşmadan önce yaklaşık %27 seviyesinde bulunan ekim ayı faiz artırımı olasılığı, açıklamaların ardından %15'in altına indi.

CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed'in 27–28 Ekim toplantısında faizleri sabit tutmasına %72,3 olasılık veriyordu. Konuşma sonrasında piyasa fiyatlamaları daha da belirgin şekilde faizlerin değişmeyeceği yönüne kaydı.

Buna karşılık aralık ayındaki toplantıda 25 baz puanlık faiz artırımı beklentisi ağırlığını koruyor.

Warsh'ın açıklamaları sonrasında ABD hisse senedi vadeli işlemleri yükselirken dolar hafif değer kaybetti.

S&P 500 endeksine ilişkin vadeli kontratlar, gün içinde %0,6'ya ulaşan kayıplarını silerek %0,2 yükselişe geçti.

Asya borsaları ve ABD Hazine tahvili faizlerinde ise konuşmanın hemen ardından belirgin bir hareket gözlenmedi.

Monetary Policy Analytics ekonomisti Derek Tang, müşterilerine gönderdiği değerlendirmede Warsh'ın piyasaların şahin bir para politikası sinyali olarak yorumlayabileceği bir mesaj vermeyeceğinin konuşma sırasında netleştiğini belirtti.

Yapay zekâ ekonomide tarihi bir dönüşüm yaratabilir

Warsh'ın konuşmasında para politikasının yanı sıra yapay zekânın ekonomik etkileri de geniş yer tuttu.

Fed Başkanı, yapay zekâyı kendi yaşamı boyunca ABD ve dünya ekonomisini etkileyecek en önemli teknolojik değişimlerden biri olarak nitelendirdi.

Warsh'a göre yapay zekâyı etkili biçimde kullanabilen ekonomiler, verimlilik artışı sayesinde daha yüksek üretim kapasitesine ve refaha ulaşabilecek.

Ancak bu dönüşümün sorunsuz gerçekleşmeyeceği uyarısında bulundu.

Yapay zekânın yaygınlaşmasının ekonomik büyüme üzerindeki uzun vadeli etkileri konusunda iyimser olduğunu belirten Warsh, kısa vadede özellikle istihdam piyasasında ortaya çıkabilecek sonuçların henüz netleşmediğini söyledi.

Teknolojik dönüşüm sürecinin oldukça dalgalı ilerleyebileceğine dikkat çeken Fed Başkanı, iyimserliğinin karşı karşıya olunan sorunların ciddiyetini göz ardı etmek anlamına gelmediğini vurguladı.

Warsh, on yıl sonra bugünkü gelişmelere bakıldığında yapay zekânın ekonomide son derece önemli bir dönüşüm yarattığının görüleceğini ifade etti.

Yapay zekâ yatırımları ekonomiyi aşırı ısıtabilir mi?

Fed içinde yapay zekâ yatırımlarının makroekonomik sonuçları konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor.

Bazı Fed yetkilileri, veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısına yönelik büyük ölçekli yatırımların ekonomik aktiviteyi desteklerken talep baskılarını da artırabileceğinden endişe ediyor.

Bu yatırımların ekonomik büyümeyi hızlandırması olumlu bir gelişme olarak görülse de, kapasite ve iş gücü üzerindeki baskıların enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceği tartışılıyor.

Öte yandan yapay zekânın verimliliği artırması, uzun vadede ekonominin daha fazla üretimi daha düşük maliyetle gerçekleştirmesine yardımcı olabilir.

Bu nedenle teknolojinin hem enflasyon hem de istihdam üzerindeki net etkilerinin zaman içerisinde daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.

Fed, yapay zekâ ve istihdam için özel çalışma yürütüyor

Warsh, yapay zekânın verimlilik ve istihdam üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla oluşturduğu çalışma grubunun 16 Kasım'da San Francisco Körfez Bölgesi'nde bir saha oturumu gerçekleştireceğini açıkladı.

Söz konusu grup, Fed Başkanı'nın oluşturduğu beş ayrı çalışma grubundan biri.

Bu grupların ekonomik dönüşüm, verimlilik ve iş gücü piyasasına ilişkin önerilerini 2026'nın sonlarında veya 2027'nin başlarında Federal Açık Piyasa Komitesi'ne sunmaları bekleniyor.

Çalışmaların, Fed'in teknolojik gelişmelerin ekonomik büyüme ve para politikası üzerindeki etkilerini daha kapsamlı değerlendirmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Piyasaların gözü ekim ve aralık toplantılarında

Warsh'ın son açıklamaları, Fed'in önümüzdeki toplantılarda faiz kararlarını önceden yönlendirmek yerine ekonomik verilere dayalı olarak alacağı mesajını güçlendirdi.

Piyasalar açısından ekim ayında faizlerin sabit tutulması ihtimali öne çıkarken, aralık ayında yeni bir artırım olasılığı gündemde kalmaya devam ediyor.

Önümüzdeki dönemde açıklanacak enflasyon, istihdam ve büyüme verileri, Fed'in para politikasının yönü açısından belirleyici olacak.

Warsh'ın konuşmasının piyasalar açısından en önemli sonucu, Fed'in ekim ayında faiz artıracağı beklentisinin zayıflaması oldu. Ancak Fed Başkanı'nın herhangi bir taahhütte bulunmaması, yılın geri kalanında para politikasına ilişkin belirsizliğin devam edeceğine işaret ediyor.

CNBC, Bloomberg