ECB'den faiz mesajı: Tahvil getirileri yükselirse daha az faiz artışı gerekebilir

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Konseyi Üyesi Primoz Dolenc, finansal piyasalarda yaşanan sıkılaşmanın ilave faiz artırımı ihtiyacını azaltabileceğini söyledi. Euro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 4'e yaklaşması ve tahvil faizlerindeki yükseliş, ECB'nin para politikasına ilişkin tartışmaları yoğunlaştırıyor. Ekonomistler aralık ayında bir faiz artışı daha beklerken, Fransa başta olmak üzere yüksek borçlu ülkelerdeki gelişmeler yakından izleniyor.

ECB: Finansal koşullar zaten sıkılaşıyor

Avrupa Merkez Bankası Yönetim Konseyi Üyesi ve Slovenya Merkez Bankası Başkanı Primoz Dolenc, finansal piyasalardaki gelişmelerin ECB'nin faiz kararlarını etkileyebileceğini belirtti.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Bangkok'ta düzenlenen yıllık toplantıları sırasında Bloomberg Television'a konuşan Dolenc, piyasalarda önemli bir yeniden fiyatlama yaşandığını söyledi.

Dolenc, "Piyasalarda oldukça ciddi bir yeniden fiyatlama gördük. Finansal piyasalarda sıkılaşma yaşanıyorsa, belki de normal şartlarda yapmamız gerekenden daha azını yapmamız yeterli olabilir" dedi.

Bu değerlendirme, yükselen tahvil getirileri ve artan borçlanma maliyetlerinin merkez bankasının ilave müdahalesine gerek kalmadan ekonomik faaliyetleri yavaşlatabileceğine işaret ediyor.

Aralık ayında yeni faiz artışı beklentisi

ECB'nin gerçekleştirdiği iki faiz artışının ardından politika yapıcılar, enflasyonu yüzde 2'lik hedefe geri döndürmek için ne kadar ilave sıkılaşma gerektiğini tartışıyor.

Euro Bölgesi'nde eylül ayı enflasyonunun beklentilerden yüksek gelmesi ve ekonominin tahmin edilenden daha dirençli kalması, faiz artışlarının devam edebileceği beklentisini güçlendirdi.

Ekonomistler, ECB'nin aralık ayında son bir faiz artırımı gerçekleştirerek mevduat faizini yüzde 2,75'e yükseltmesini bekliyor.

Bazı ekonomistlere göre bu seviye, ekonomik faaliyetleri sınırlamaya başlayacak ölçüde sıkı bir para politikasına karşılık geliyor.

Dolenc ise ECB'nin kısıtlayıcı faiz seviyelerine yaklaştığını ancak henüz tam olarak bu noktaya ulaşmadığını ifade etti.

"Muhtemelen henüz kısıtlayıcı bölgede değiliz, ancak sınırına yaklaşıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

ECB üyeleri arasında faiz tartışması

ECB Yönetim Konseyi üyeleri arasında ilave faiz artırımlarının gerekliliği konusunda farklı değerlendirmeler yapılıyor.

Belçika Merkez Bankası Başkanı Pierre Wunsch ve Litvanya Merkez Bankası Başkanı Gediminas Simkus, son enflasyon verilerinin para politikasında daha fazla sıkılaşmayı gerektirebileceğini savundu.

Simkus, aralık ayında alınacak kararın yeni ekonomik verilere bağlı olacağını belirtirken, ekim ayında faiz artırımı ihtimalinin de tamamen dışlanamayacağını söyledi.

Buna karşılık Dolenc, enerji fiyatlarındaki yükselişin ekonominin diğer alanlarına yayılmasına ilişkin ikinci tur enflasyon etkilerinin henüz belirginleşmediğini vurguladı.

Dolenc, "İkinci tur etkilerin görülmediği veya henüz görülmediği bir durumdayız" dedi.

ECB Başkanı Christine Lagarde ve Simkus da hafta içinde benzer değerlendirmelerde bulunmuştu.

Portekiz Merkez Bankası Başkanı Álvaro Santos Pereira ise Avrupa'da enflasyonun henüz ekonominin geneline yayılmamasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.

Pereira, ECB'nin enflasyon hedefine ulaşacağından kuşku duymadığını belirtti.

Fransa'daki borç krizi ECB'nin işini zorlaştırıyor

ECB'nin faiz kararlarını karmaşıklaştıran önemli gelişmelerden biri de Fransa ve Euro Bölgesi'nin diğer yüksek borçlu ülkelerindeki mali görünüm.

Fransa'nın bütçe açığı ve kamu borcuna ilişkin endişeler, Avrupa tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı.

Son dönemde yaşanan satış dalgasında Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili getirisi yaklaşık 25 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.

Fransa Merkez Bankası Başkanı Emmanuel Moulin, devletlerin yükselen borçlanma maliyetlerinin finansal koşulları sıkılaştırdığını, bunun da toplam talebi ve dolayısıyla enflasyonu aşağı çekebileceğini belirtti.

Bu gelişme, ECB açısından önemli bir ikilem yaratıyor.

Bir yandan yüksek enflasyonu kontrol altına almak için faiz artırımı ihtiyacı devam ederken, diğer yandan tahvil piyasalarındaki sert hareketler finansal koşulları kendiliğinden sıkılaştırıyor.

ECB tahvil piyasalarına müdahale eder mi?

Yatırımcılar ve ekonomistler, Avrupa tahvil piyasalarındaki baskının hangi noktada ECB'yi müdahaleye zorlayabileceğini tartışıyor.

Dolenc, ECB'nin gerektiğinde kullanabileceği çeşitli para politikası araçlarına sahip olduğunu hatırlattı.

Bunlar arasında, ülkelerin tahvil piyasalarında aşırı ve düzensiz fiyat hareketlerini sınırlamayı amaçlayan Aktarım Koruma Aracı (TPI) da bulunuyor.

Dolenc, "Araç setimizde TPI dahil farklı para politikası önlemleri var. Gerekli koşullar oluşursa kullanılabilirler. Ancak hangi aracın ne zaman, nasıl ve neden kullanılacağı konusunda şu anda spekülasyon yapmak çok zor" dedi.

Avusturya Merkez Bankası Başkanı Martin Kocher de ECB'nin belirli bir müdahaleye önceden taahhütte bulunmasının yanlış olacağını söyledi.

Kocher, ECB'nin geniş bir politika araç setine sahip olduğunu ancak henüz bu araçların kullanılmasını tartışmayı gerektiren bir aşamada bulunulmadığını ifade etti.

Parasal sıkılaştırma durdurulabilir mi?

Tahvil piyasalarındaki dalgalanmalar, ECB'nin bilançosunu küçültmek amacıyla uyguladığı niceliksel sıkılaştırma politikasını da gündeme getirdi.

Bazı piyasa gözlemcileri, tahvil getirilerindeki yükselişi sınırlamak için ECB'nin bilanço küçültme sürecine ara verebileceğini düşünüyor.

Ancak Kocher, mevcut niceliksel sıkılaştırma sürecinin kademeli, pasif ve öngörülebilir şekilde ilerlediğini vurguladı.

Tahvil fiyatları ve getirilerinde yaşanabilecek gelişmelerin bu politikada değişiklik gerektirip gerektirmeyeceğinin henüz bilinmediğini söyledi.

Lagarde'dan Fransa hükümetine bütçe uyarısı

ECB Başkanı Christine Lagarde ise Fransa'daki mali sorunların çözümünde sorumluluğun hükümete ait olduğunu vurguladı.

Fransa'nın bütçe açığı, Avrupa Birliği kurallarının izin verdiği üst sınırın neredeyse iki katına ulaşmış durumda.

Lagarde, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimini bütçe açığını azaltmaya yönelik adımlar atmaya çağırdı.

Bununla birlikte ECB Başkanı, gerektiğinde tahvil piyasalarındaki sorunlarla mücadele etmek için merkez bankasının yeterli araçlara sahip olduğunu da belirtti.

IMF'den küresel borç uyarısı

Avrupa'daki tahvil piyasası baskısı, yalnızca Euro Bölgesi'ne özgü bir sorun değil.

ABD ve diğer gelişmiş ekonomilerde de devletlerin borçlanma maliyetlerinin yükselmesi, Bangkok'taki IMF toplantılarının ana gündem maddelerinden biri haline geldi.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, geçen hafta yaptığı açıklamada hükümetleri yüksek kamu borçları ve bütçe açıklarını azaltmak için acil önlem almaya çağırmıştı.

Küresel tahvil getirilerindeki yükseliş, merkez bankalarının enflasyonla mücadele ederken finansal istikrarı da gözetmesini gerektiriyor.

ECB açısından önümüzdeki dönemin temel sorusu, piyasalardaki sıkılaşmanın enflasyonu düşürmek için ne ölçüde yeterli olacağı ve ilave faiz artışlarına gerçekten ihtiyaç duyulup duyulmayacağı olacak.

Bloomberg