Dünya Piyasalarında Bu Sabah: İran Savaşı Yeniden Tırmanabilir, Petrol 108 Doların Üzerinde

Küresel piyasalar güne jeopolitik risklerin gölgesinde başlıyor. ABD ve İsrail'in 3 Kasım seçimlerinden sonra İran'a yeni saldırılar düzenleyebileceği iddiaları enerji fiyatlarını gündemde tutarken, Ukrayna'nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırıları arz endişelerini artırıyor. Teknoloji cephesinde yapay zekâ yatırımları, SpaceX'in güçlü bilançosu ve işten çıkarmalar öne çıkıyor. BlackRock ise yüksek kaliteli tahvillerde tarihî bir yatırım fırsatı bulunduğunu savunuyor.

ABD ve İsrail, İran'a yeni saldırılar için hazırlanıyor

Küresel piyasalarda en önemli risk başlığı, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonlarını yeniden başlatma ihtimali.

Washington, 3 Kasım'da yapılacak ABD ara seçimlerinden önce İran'a yeni saldırılar düzenlemeyi planlamadığını açıklasa da seçim sonrasında çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine ilişkin haberler dikkat çekiyor.

New York Times'ın ABD'li yetkililere ve planlar hakkında bilgilendirilen kaynaklara dayandırdığı haberine göre Amerikan ve İsrail orduları, seçimlerin ardından İran'a yönelik yeni saldırı seçenekleri hazırladı.

Olası hedefler arasında İran'ın enerji altyapısı, nükleer tesisleri, füze stokları ve insansız hava aracı sistemleri bulunuyor.

Söz konusu planların uygulanıp uygulanmayacağı henüz kesinleşmiş değil. Ancak askeri hazırlık iddiaları, Orta Doğu'da gerilimin kısa vadede azalacağı beklentilerini zayıflatıyor.

Enerji piyasaları açısından en büyük risk, İran'ın petrol üretim ve ihracat altyapısına yönelik yeni saldırıların arz kesintilerini derinleştirmesi.

Petrol 108 doların üzerinde: Enflasyon baskısı uzayabilir

İran savaşının enerji piyasalarındaki etkisi devam ediyor.

Petrol fiyatları varil başına 108 doların üzerinde seyrederken, Avrupa ve Asya'daki doğal gaz fiyatları da son yılların en yüksek seviyelerinde bulunuyor.

Enerji maliyetlerinin uzun süre yüksek kalması, hanehalklarının satın alma gücünü olumsuz etkileyebilir.

Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışın ulaştırma, sanayi üretimi ve gıda maliyetlerine yansıması da küresel enflasyon görünümü açısından önemli bir risk oluşturuyor.

Bu tablo, merkez bankalarının faiz indirimleri konusunda daha temkinli davranmasına yol açabilir.

Özellikle enerji ithalatına bağımlı ekonomiler açısından yüksek petrol fiyatları hem enflasyon hem de dış ticaret dengesi üzerinde baskı yaratıyor.

Piyasaların önümüzdeki dönemde yakından izleyeceği konu, ABD seçimlerinin ardından İran'a yönelik yeni askeri operasyonların başlayıp başlamayacağı olacak.

Ukrayna, Rusya'nın petrol altyapısına saldırılarını artırdı

Enerji piyasalarındaki arz riskleri yalnızca Orta Doğu ile sınırlı değil.

Dünyanın ikinci büyük dizel tedarikçisi olan Rusya, bu hafta Ukrayna'nın yoğun insansız hava aracı saldırılarına hedef oldu.

Saldırılarda Rusya'nın önemli petrol altyapı tesislerinin zarar gördüğü bildirildi.

Kiev, Rusya'nın dizel ihracatını artırmasını engellemek amacıyla hedef aldığı enerji tesislerinin kapsamını genişletiyor.

Ukrayna ayrıca Trump'ın bu ay tek taraflı olarak ilan ettiği enerji ateşkesine kısa süreli bağlılığını sona erdirdi.

Moskova'nın ise söz konusu ateşkese başından itibaren uymadığı belirtiliyor.

Rusya'nın petrol işleme ve ihracat kapasitesinde yaşanabilecek yeni aksamalar, zaten sıkışık olan küresel akaryakıt piyasalarını daha da zorlayabilir.

Özellikle dizel fiyatları, taşımacılık ve sanayi maliyetleri açısından kritik önem taşıyor.

Trump ve Musk arasında Starlink tartışması

Ukrayna savaşında bir diğer önemli gelişme, Starlink'in askeri amaçlı hizmetlerinde yaşandığı ileri sürülen yavaşlama.

Wall Street Journal'ın haberine göre Elon Musk, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı yürüttüğü savaşta kullandığı Starlink sisteminin bir versiyonunun yavaşlatılması talimatını verdi.

Haberde, Musk ile Trump'ın konuyu kamuoyuna yansımasının ardından görüştükleri de belirtildi.

Hem Trump hem de Musk, son dönemde Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'yi eleştirmişti.

Ancak Trump, sistemdeki yavaşlamadan sorumlu olmadığını açıkladı.

ABD Başkanı, Güney Carolina'daki seçim mitingine gitmek üzere Beyaz Saray'dan ayrılırken yaptığı açıklamada, kararın kim tarafından alındığını bilmediğini ve kendisinin sürece dahil olmadığını söyledi.

Starlink tartışması, Ukrayna ordusunun uydu iletişim ve istihbarat altyapısında Amerikan teknolojisine bağımlılığını yeniden gündeme getiriyor.

Hizmetlerdeki olası kısıtlamalar, özellikle Rus füze saldırılarının izlenmesi ve askeri iletişim açısından önem taşıyor.

SpaceX hisselerinde güçlü yükseliş

Teknoloji piyasalarında ise SpaceX'in finansal sonuçları dikkat çekti.

Şirketin beklentileri aşan bilançosunun ardından hisseleri gün içinde yüzde 10'a varan yükseliş kaydetti.

Elon Musk'ın SpaceX ile elektrikli otomobil üreticisi Tesla arasında olası bir iş birliğine işaret etmesi de yatırımcıların ilgisini artırdı.

Yapay zekâ ve uzay teknolojileri alanındaki yatırımlar, teknoloji şirketlerinin büyüme beklentilerinde giderek daha önemli rol oynuyor.

Öte yandan Tesla ve Meta'nın çarşamba günü piyasa kapanışından sonra açıklayacağı bilançolar öncesinde opsiyon piyasalarında iyimser beklentiler öne çıktı.

Meta opsiyonlarında yükseliş beklentisini yansıtan alım opsiyonlarının satım opsiyonlarından daha fazla olduğu görüldü.

Zuckerberg'den Meta'ya sekiz yıllık taahhüt

Meta'nın kurumsal yapısına ilişkin yeni bir gelişme de yatırımcıların gündeminde.

Şirketin düzenleyici kurumlara sunduğu belgelere göre CEO Mark Zuckerberg, önümüzdeki sekiz yıl boyunca Kaliforniya'da veya Meta'nın genel merkezinin bulunduğu yerde yaşamayı taahhüt etti.

Taahhüt, Meta'nın oy hakkı bulunmayan yeni C sınıfı hisseler oluşturma planının bir parçası.

Zuckerberg'in başka bir yere taşınmasına yalnızca öngörülemeyen önemli koşulların ortaya çıkması halinde izin verilecek.

Yeni hisse yapısı, Meta'nın kurumsal yönetimi ve hissedarların oy hakları açısından izlenmesi gereken bir gelişme.

Anthropic'ten yeni yapay zekâ ajanı: Claude Duet

Yapay zekâ sektöründe rekabet, sohbet robotlarından kullanıcı adına iş yapabilen dijital ajanlara doğru genişliyor.

Anthropic, arka planda çalışabilen yeni yapay zekâ ajanı Claude Duet'in ön izleme sürümünü duyurdu.

Özellikle küçük işletmelere ve profesyonellere yönelik geliştirilen sistem, çeşitli iş süreçlerini otomatikleştirmeyi amaçlıyor.

Claude Duet günlük bilgilendirme raporları hazırlayabiliyor, bağlantılı uygulamaları takip edebiliyor, gösterge panelleri oluşturabiliyor, toplantı planlayabiliyor ve finansal tahminler hazırlayabiliyor.

Sistem, mesaj gönderme veya ödeme gerçekleştirme gibi işlemlerden önce kullanıcı onayı istiyor.

Anthropic'in yeni ürünü, OpenAI'ın Dots ve Meta'nın Muse gibi yapay zekâ ajanlarıyla rekabet etmeyi hedefliyor.

Bu gelişme, yapay zekâ şirketlerinin yalnızca bilgi üreten modeller geliştirmekle yetinmeyip kullanıcıların günlük iş akışlarında daha fazla görev üstlenmeye odaklandığını gösteriyor.

eBay 1.000 kişiyi işten çıkarıyor: Yapay zekâ ve istihdam tartışması

Yapay zekânın işgücü piyasaları üzerindeki etkisi, küresel merkez bankalarının da gündeminde giderek daha fazla yer tutuyor.

Bu tartışmalar sürerken eBay, yaklaşık 1.000 çalışanını işten çıkaracağını açıkladı.

Söz konusu sayı, şirketin toplam işgücünün yaklaşık yüzde 9'una karşılık geliyor.

Bu karar, eBay'in bu yıl açıkladığı ikinci işten çıkarma dalgası.

Şirket, operasyonlarını sadeleştirmek ve en hızlı büyüyen faaliyet alanlarına odaklanmak amacıyla yeniden yapılanmaya gittiğini belirtti.

Bununla birlikte stratejik öncelikleriyle uyumlu alanlarda işe alımların devam edeceği açıklandı.

eBay'in kararı, teknoloji sektöründe şirketlerin maliyetleri azaltırken büyüme potansiyeli yüksek faaliyetlere kaynak aktarma eğilimini yansıtıyor.

Ancak işten çıkarmaların ne ölçüde doğrudan yapay zekâ kullanımından kaynaklandığına ilişkin bir ayrıntı verilmedi.

Kritik yazılım açıkları devlet sitelerini etkiledi

Siber güvenlik cephesinde de önemli bir gelişme yaşandı.

PHP programlama dilini geliştiren ekip, iki kritik güvenlik açığı tespit edildiğini açıkladı ve kullanıcıları yazılımlarını güncellemeye çağırdı.

Çarşamba günü Avrupa'da ve dünyanın çeşitli bölgelerinde bazı kamu kurumlarının internet siteleri erişime kapandı.

Geliştiriciler, güvenlik açıklarını gideren güncellemenin GMT saatiyle yaklaşık 13.45 itibarıyla kullanıma sunulduğunu bildirdi.

Yaşanan kesintiler, kamu hizmetlerinin yaygın kullanılan yazılım altyapılarındaki güvenlik sorunlarından nasıl etkilenebileceğini bir kez daha gösterdi.

Güney Kore Merkez Bankası'nın faizleri sabit tutması bekleniyor

Asya piyasalarında gözler Güney Kore Merkez Bankası'nın perşembe günü açıklayacağı faiz kararında.

Piyasa beklentisi, bankanın politika faizini değiştirmemesi yönünde.

Güney Kore ekonomisinde büyümenin güçlü seyrini korumasına karşın enflasyonla mücadele önceliğini sürdürüyor.

Bu nedenle merkez bankasının para politikasında temkinli duruşunu koruması bekleniyor.

Küresel enerji fiyatlarındaki yükseliş de Asya merkez bankalarının kararlarını zorlaştırabilecek unsurlar arasında bulunuyor.

BlackRock: Kaliteli tahvillerde tarihî yatırım fırsatı

Tahvil piyasalarındaki dalgalanmaya rağmen dünyanın en büyük varlık yönetim şirketi BlackRock, yüksek kaliteli sabit getirili menkul kıymetlerde önemli fırsatlar bulunduğunu savunuyor.

BlackRock'ın küresel sabit getirili yatırımlardan sorumlu baş yatırım yetkilisi Rick Rieder, CNBC'ye verdiği özel röportajda mevcut getirilerin tarihî nitelikte olduğunu söyledi.

Rieder'e göre yatırımcılar, ortalama kredi kalitesi A- olan, üç yıldan kısa durasyona sahip ve yüzde 7'nin üzerinde getiri sağlayan çeşitlendirilmiş bir tahvil portföyü oluşturabilir.

Durasyon, tahvil fiyatlarının faiz oranlarındaki değişimlere ne kadar duyarlı olduğunu gösteren bir ölçü.

Düşük durasyon, genel olarak faiz hareketlerine karşı daha sınırlı fiyat hassasiyeti anlamına geliyor.

Rieder, bu kadar yüksek getirilerin normal şartlarda görülmediğine dikkat çekti.

BlackRock yöneticisine göre benzer getiri seviyeleri genellikle ekonomik sorunların veya temerrüt risklerinin gündemde olduğu dönemlerde ortaya çıkıyor.

Bu nedenle mevcut ortam, yüksek kaliteli tahvillerde cazip getiri arayan yatırımcılar için dikkat çekici fırsatlar sunuyor.

Ancak yüksek getiri imkânı, kredi ve piyasa risklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Piyasalarda günün ana gündemi: Jeopolitik riskler ve faiz beklentileri

Küresel piyasalar açısından günün en önemli gelişmesi, İran savaşının ABD seçimlerinden sonra yeniden şiddetlenebileceğine ilişkin haberler.

Petrolün 108 doların üzerinde kalması ve Rus enerji altyapısına yönelik saldırıların artması, enflasyon görünümü açısından riskleri büyütüyor.

Teknoloji tarafında ise güçlü şirket bilançoları ve yapay zekâ yatırımları risk iştahını desteklemeyi sürdürüyor.

Bununla birlikte teknoloji sektöründeki işten çıkarmalar ve yapay zekâ yatırımlarının ekonomik getirisine ilişkin tartışmalar devam ediyor.

Tahvil piyasasında BlackRock'ın yüksek kaliteli kredi ürünlerine ilişkin iyimser değerlendirmesi dikkat çekerken, merkez bankalarının enerji kaynaklı enflasyon baskısına nasıl tepki vereceği önem kazanıyor.

Özetle, küresel piyasalarda teknoloji hisselerinin büyüme hikâyesi ile enerji fiyatlarının yarattığı enflasyon riski arasındaki mücadele devam ediyor. İran savaşının geleceği ise kısa vadede piyasa yönünü belirleyebilecek en önemli değişkenlerden biri.

CNBC

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.