Çin’in İhracatı %25 Arttı: Rekor Dış Ticaret Fazlasına Doğru

Çin’in ihracatı ağustos ayında yıllık %25 artarken, ülke 2025’te kaydedilen 1,2 trilyon dolarlık rekor dış ticaret fazlasını aşma yoluna girdi. İhracattaki sıçramanın arkasında küresel YZ yatırımlarının tetiklediği teknoloji talebi bulunuyor. Çin’in devasa dış ticaret fazlası, Xi Jinping ile Donald Trump arasında bu ay yapılması beklenen kritik görüşme öncesinde ABD ve Avrupa ile ticari gerilimleri yeniden gündeme taşıyor.

Çin ekonomisi iç talepteki zayıflık ve uzun süredir devam eden gayrimenkul krizine rağmen ihracat cephesinde güçlü performansını sürdürüyor.

Çin Gümrükler Genel İdaresi'nin açıkladığı verilere göre ülkenin dolar bazında ihracatı ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla %25 arttı.

Temmuz ayında ihracat artışı %23,9 seviyesindeydi. Ağustos verisi analistlerin %25,9'luk beklentisinin hafif altında kalmasına rağmen Çin'in dış ticaret performansındaki güçlü ivmenin devam ettiğini gösterdi.

Özellikle küresel YZ altyapı yatırımlarının teknoloji ürünlerine yönelik talebi artırması, Çin ihracatının başlıca destekleyicilerinden biri oldu.

İthalat da %28,2 yükseldi

Çin'in ithalatında da güçlü bir artış yaşandı.

Dolar bazında ithalat ağustos ayında yıllık %28,2 yükseldi. Temmuz ayında artış %27,5 düzeyindeydi.

Bununla birlikte ağustos rakamı piyasanın %31'lik artış beklentisinin altında kaldı.

İthalattaki yükselişin önemli bölümünün yarı iletkenler başta olmak üzere ithal edilen ürünlerdeki fiyat artışlarından kaynaklandığı belirtiliyor.

Yüksek petrol fiyatlarının da Çin'in dolar bazındaki ithalat faturasını yukarı çektiği değerlendiriliyor.

Sekiz ayda 805,5 milyar dolar fazla

İhracatın güçlü seyretmesi Çin'in zaten devasa boyutlara ulaşan dış ticaret fazlasını daha da büyütüyor.

Ocak-ağustos döneminde Çin'in dış ticaret fazlası 805,51 milyar dolara ulaştı.

Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 785,34 milyar dolar seviyesindeydi.

Mevcut eğilimin devam etmesi halinde dünyanın ikinci büyük ekonomisinin, 2025 yılında kaydedilen 1,2 trilyon dolarlık rekor yıllık dış ticaret fazlasını aşması bekleniyor.

Bu durum özellikle ABD ve Avrupa Birliği açısından yeni ticari gerilimlerin habercisi olabilir.

Avrupa'da “Çin şoku” endişesi

Çin'in dış ticaret fazlasındaki büyüme, Avrupa'da düşük fiyatlı Çin mallarının yerel üreticiler üzerindeki baskısını artıracağı yönündeki kaygıları güçlendiriyor.

Avrupa ülkeleri, Çin'in büyük ölçekli üretim kapasitesi ve devlet destekleri sayesinde küresel pazarlara rekabetçi fiyatlarla ürün sunmasının Avrupa sanayisinde üretim kaybına yol açabileceğinden endişe ediyor.

Özellikle elektrikli araçlar, bataryalar, güneş panelleri, makine ve teknoloji ürünlerinde Çin'in hızla artan küresel payı uzun süredir AB'nin gündeminde.

Çin'in rekor dış ticaret fazlasına doğru ilerlemesi bu tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da yoğunlaşabileceğine işaret ediyor.

Çin büyümesini ihracat taşıyor

İhracatın önemi Çin ekonomisinin kendi içindeki dengesizliklerden de kaynaklanıyor.

Ülkede iç talep yeterince güçlenmezken, yıllardır devam eden gayrimenkul sektöründeki kriz hanehalkı ve tüketici güveni üzerinde baskı yaratıyor.

Bu nedenle net ihracat ekonomik büyümenin önemli kaynaklarından biri haline gelmiş durumda.

ING ekonomisti Lynn Song'un hesaplamasına göre net ihracat, yılın ilk yarısında Çin'in GSYH büyümesine 0,8 puan katkı sağladı.

Song, bu katkının üçüncü çeyrekte daha da yükselmesini bekliyor.

Başka bir ifadeyle Çin, iç ekonomisindeki talep sorunlarının bir bölümünü dış pazarlara daha fazla mal satarak telafi ediyor.

YZ yatırımları Çin ihracatını besliyor

Ağustos verilerinin en dikkat çekici bölümlerinden biri teknoloji ihracatındaki hızlanma oldu.

Teknoloji bağlantılı ürünlerin ihracatı ağustosta yılın en güçlü aylık performansını gösterdi.

Otomobil ve gemi ihracatındaki büyüme de güçlü kalmaya devam etti ancak bu sektörlerde artış hızının yavaşlamaya başladığı görüldü.

ING'den Lynn Song'a göre yüksek teknoloji ürünleri yılbaşından bu yana Çin'in toplam ihracatının yaklaşık %29'unu oluşturdu.

Daha önemlisi, toplam ihracat artışının yaklaşık %54'ü yüksek teknoloji ürünlerinden kaynaklandı.

Bu rakamlar küresel YZ yatırımlarının yalnızca ABD'deki çip ve teknoloji şirketlerini değil, Çin'in üretim ve ihracat kapasitesini de giderek daha fazla desteklediğini gösteriyor.

Güney Kore'den çip ithalatında rekor

YZ yatırımlarının Çin'in ithalat tarafında yarattığı etki de dikkat çekici.

Çin'in önemli yarı iletken tedarikçilerinden Güney Kore'den yaptığı ithalat ağustos ayında 32,1 milyar dolarla aylık rekor seviyeye çıktı.

Güney Kore'den ithalat geçen yılın aynı dönemine göre %108 arttı.

Böylece Güney Kore tek başına Çin'in toplam ithalatının %11,4'ünü oluşturdu ve ülke bazında Çin'in en büyük ithalat kaynağı haline geldi.

Karşılaştırma açısından, 11 ülkeden oluşan ASEAN'ın Çin'in toplam ithalatındaki payı %15,7, Avrupa Birliği'nin 27 üyesinin toplam payı ise %8,1 seviyesinde gerçekleşti.

Citi ekonomistleri, Çin'in Güney Kore'den hızla artan ithalatının güçlü YZ bağlantılı yarı iletken talebini yansıttığını belirtiyor.

Xi-Trump görüşmesi öncesinde kritik veri

Çin'in güçlü dış ticaret rakamları aynı zamanda önemli bir diplomatik takvimin hemen öncesinde geldi.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in bu ayın ilerleyen günlerinde ABD'ye resmi ziyarette bulunması ve Başkan Donald Trump ile görüşmesi bekleniyor.

İki liderin gündemindeki en önemli konulardan biri, kasım ayında sona erecek bir yıllık ticaret savaşı ateşkesinin uzatılıp uzatılmayacağı olacak.

Washington, Çin'in devasa ticaret fazlasını azaltmasını istiyor.

ABD yönetimi bunun için Pekin'in iç talebi güçlendirmesini ve sanayi sektörlerine verilen sübvansiyonları azaltmasını talep ediyor.

Çin ise Washington'dan özellikle ileri teknoloji ürünleri ve yarı iletkenlere yönelik ihracat kontrollerini kaldırmasını istiyor.

Dolayısıyla ağustos dış ticaret verileri, Xi-Trump görüşmesinin en tartışmalı başlıklarından birini daha da görünür hale getiriyor.

Çin ekonomisinin temel ikilemi

Çin'in dış ticaret performansı kısa vadede ekonomik büyümeyi destekliyor. Ancak aynı başarı, ülkenin ticaret ortaklarıyla ilişkilerinde yeni sorunlar yaratıyor.

İç talebin zayıf kalması ve gayrimenkul sektöründeki uzun süreli durgunluk, Pekin'i büyümede ihracata daha fazla bağımlı hale getiriyor. Küresel YZ yatırımları ise Çin'in teknoloji ihracatına güçlü bir dış talep sağlıyor.

Bunun sonucunda Çin bir taraftan ekonomik büyümesini destekleyen rekor büyüklükte bir dış ticaret fazlasına doğru ilerlerken, diğer taraftan ABD ve Avrupa'nın Çin'in üretim fazlasını dünya pazarlarına ihraç ettiği yönündeki eleştirileri güçleniyor.

Bu nedenle 1,2 trilyon dolarlık 2025 rekorunun aşılması Çin ekonomisi için bir başarı göstergesi olduğu kadar, yeni ticaret savaşlarının da potansiyel tetikleyicisi olabilir.