BM ve ECB'den Çifte Uyarı: Hürmüz Krizi ve İklim Değişikliği Küresel Ekonomiyi Tehdit Ediyor

Birleşmiş Milletler (BM) ile Avrupa Merkez Bankası'ndan (ECB) gelen iki ayrı uyarı, küresel ekonominin karşı karşıya olduğu risklerin giderek büyüdüğünü ortaya koydu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmaların artık yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olmaktan çıktığını ve küresel ekonomik istikrarı tehdit ettiğini belirtirken, ECB Yönetim Kurulu Üyesi Frank Elderson ise iklim değişikliği ve doğa tahribatının finansal sistem açısından giderek daha büyük bir risk oluşturduğunu söyledi.

Guterres: Hürmüz'deki kriz küresel ekonomiyi sarsıyor BM Genel Sekreteri Guterres, yaklaşık altı aydır devam eden çatışmaların Hürmüz Boğazı üzerinden geçen ticareti ciddi biçimde sekteye uğrattığını söyledi.

Guterres'e göre enerji arzındaki aksaklıklar yalnızca petrol ve doğal gaz piyasalarını değil, gübre ve gıda tedarik zincirlerini de olumsuz etkiliyor. Bunun sonucunda özellikle gelişmekte olan ülkelerde milyonlarca insan yeniden yoksulluk riskiyle karşı karşıya kalabilir.

BM Genel Sekreteri, Hürmüz ve Bab el-Mendeb boğazlarında uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması ve tarafların diplomasiye dönmesi çağrısında bulundu.

Enerji ve gıda fiyatlarında yeni baskı BM'nin değerlendirmesine göre Hürmüz'deki kesintiler enerji maliyetlerini artırırken, gübre fiyatlarındaki yükseliş küresel tarım üretimini de olumsuz etkiliyor.

Artan lojistik maliyetleri ve tedarik zinciri sorunları, özellikle düşük gelirli ülkelerde gıda enflasyonunu yeniden hızlandırabilecek önemli bir risk olarak görülüyor.

ECB: İklim krizi artık finansal istikrar sorunu Diğer tarafta Avrupa Merkez Bankası da dikkat çekici bir uyarıda bulundu.

ECB Yönetim Kurulu Üyesi Frank Elderson, iklim değişikliği ve ekosistemlerin bozulmasının artık yalnızca çevresel değil, doğrudan finansal istikrarı tehdit eden bir unsur haline geldiğini söyledi.

Elderson, Avrupa'da son dönemde yaşanan büyük orman yangınları ve aşırı hava olaylarının bankacılık sistemi üzerinde kredi riski, büyüme ve enflasyon kanalıyla önemli etkiler yaratabileceğini belirtti.

"Bu yalnızca çevrecilerin gündemi değil; çekirdek ekonomi ve çekirdek finansal istikrar meselesidir" diyen Elderson, Avrupa bankalarının doğa kaynaklı risklere maruziyetini daha yakından inceleyeceklerini açıkladı.

Bankalar için yeni stres testi geliyor ECB, yıl içinde yayımlayacağı yeni analizde ekosistem bozulmasının euro bölgesi bankalarının kredi riskleri üzerindeki etkisini değerlendirecek.

Merkez Bankası, su kaynakları, tarım, enerji ve biyolojik çeşitlilik gibi "ekosistem hizmetlerinin" bozulmasının uzun vadede finansal sistemi kırılgan hale getirebileceğini düşünüyor.

Jeopolitik risk ile iklim riski aynı anda büyüyor Uzmanlara göre küresel ekonomi ilk kez aynı anda iki büyük arz şokuyla karşı karşıya bulunuyor.

Bir yanda Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik gerilim enerji ve ticaret akışını tehdit ederken, diğer yanda iklim değişikliğinin neden olduğu aşırı hava olayları üretim, tarım ve sigorta sektörleri üzerinde giderek daha büyük maliyetler yaratıyor.

Her iki gelişme de enflasyon baskılarını artırırken merkez bankalarının fiyat istikrarını sağlamasını daha da zorlaştırıyor.

Sonuç BM ile ECB'nin uyarıları, küresel ekonominin artık yalnızca para politikası veya büyüme verileriyle açıklanamayacak kadar karmaşık risklerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik gerilim enerji ve ticaret güvenliğini tehdit ederken, iklim değişikliği de finansal sistem için giderek daha büyük bir sistemik risk haline geliyor. Önümüzdeki dönemde jeopolitik gelişmeler kadar çevresel riskler de merkez bankaları ve yatırımcıların kararlarında belirleyici olacak.