Barclays'ten petrol uyarısı: Hürmüz'de arz sıkıntısı sürüyor, fiyatlarda yükseliş riski ağır basıyor

Petrol piyasalarında son iki haftadır yaşanan sert fiyat düşüşlerine rağmen Barclays, kısa vadeli risklerin yukarı yönlü olduğunu açıkladı. Bankaya göre ABD ile İran arasında yakın zamanda diplomatik anlaşmaya varılması düşük olasılık. Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatı savaş öncesi seviyelerin altında kalırken, Çin dışındaki küresel stokların düşüklüğü fiyatları destekliyor. Buna karşılık ABD'de ham petrol stoklarının beklentilerin aksine 4,7 milyon varil artması ve Washington'ın İran'a yönelik ablukayı sürdüreceği beklentisi, Brent petrolünü 95 dolar civarında tutuyor.

Petrol fiyatları ikinci haftayı da kayıpla kapatmaya hazırlanıyor

Küresel petrol piyasalarında ABD-İran savaşının yarattığı belirsizlik devam ederken, fiyatlar üst üste ikinci haftalık düşüşüne hazırlanıyor.

Cuma günü Asya işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı 1 sent gerileyerek 95,41 dolardan işlem gördü. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise 20 sent, yani yüzde 0,25 düşüşle 88,52 dolara indi.

Petrol fiyatları hafta içinde iki gün üst üste yükselmesine rağmen cuma günü yeniden satış baskısıyla karşılaştı.

Brent petrolün haftalık kaybının yüzde 2,4, WTI'ın ise yüzde 2,5 olması bekleniyor.

Bu düşüşler, önceki hafta yaşanan çok daha sert satışların ardından geldi.

• Brent: Önceki hafta yüzde 16 geriledi.

• WTI: Önceki hafta yüzde 13 değer kaybetti.

• Brent cuma fiyatı: 95,41 dolar.

• WTI cuma fiyatı: 88,52 dolar.

Fiyatlardaki dalgalanmanın merkezinde, dokuzuncu ayına giren ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın seyri ve Orta Doğu'dan petrol ihracatının geleceği bulunuyor.

Barclays: Petrol piyasasında yükseliş riskleri daha güçlü

Barclays, yayımladığı Energy Sigma raporunda petrol fiyatlarının son dönemdeki gerilemesinin küresel arz ve stok göstergeleriyle tam olarak örtüşmediğini belirtti.

Banka, Brent ve WTI fiyatlarında kısa vadeli risklerin yukarı yönlü olduğunu değerlendirdi.

Barclays'e göre bu görüşün temelinde üç unsur bulunuyor:

• ABD ile İran arasında yakın vadede diplomatik anlaşmaya ulaşılmasının düşük olasılık olması.

• Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının savaş öncesi seviyelere dönememesi.

• Çin dışındaki küresel petrol stoklarının düşük seviyelerde kalması.

Banka, mevcut jeopolitik koşulların değişmeden devam etmesinin bile petrol fiyatları açısından yukarı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı.

Barclays'in değerlendirmesi, son iki haftalık fiyat düşüşlerinin fiziksel petrol piyasasındaki arz sıkışıklığını tam olarak yansıtmadığı görüşüne dayanıyor.

Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışı savaş öncesinin yüzde 23 altında

Barclays'in raporunda Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarına ilişkin veriler dikkat çekti.

31 Ekim'de sona eren haftada boğaz üzerinden doğrudan yapılan net petrol ihracatı günlük ortalama 9 milyon varil düzeyinde gerçekleşti.

Gemiden gemiye transferler ve Hürmüz Boğazı'nı devre dışı bırakan boru hatları da hesaba katıldığında toplam petrol akışı günlük yaklaşık 18 milyon varile ulaştı.

Ancak bu miktar, savaş öncesindeki seviyenin yüzde 23 altında kaldı.

Barclays, ekim ortasında petrol sevkiyatlarının kısa süreliğine savaş öncesi hacimleri aştığını, ancak bu toparlanmanın kalıcı olmadığını belirtti.

Ekim sonu itibarıyla 30 günlük ortalama toplam petrol akışı günlük yaklaşık 19,5 milyon varil olarak hesaplandı.

Bu rakam, savaş öncesi seviyenin yalnızca yüzde 85'ine karşılık geliyor.

Banka, deniz taşımacılığına yönelik saldırıların son dönemde artmasının Orta Doğu'dan petrol akışındaki toparlanmayı yavaşlattığını ifade etti.

Trump: İran'la anlaşmaya ihtiyacımız yok

Petrol piyasalarında cuma günü yaşanan düşüşte ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a ilişkin açıklamaları etkili oldu.

Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada savaşın sona ermesi için İran'la anlaşma yapılmasının gerekli olmadığını belirtti.

Bu mesaj, Washington'ın İran petrol sevkiyatına yönelik ablukayı ve ticari-ekonomik yaptırımları sürdürme niyetinde olduğu şeklinde değerlendirildi.

Piyasalarda, ABD'nin mevcut abluka politikasına devam etmesinin kısa vadede yeni ve geniş çaplı askeri çatışmalar yaşanması ihtimalini azaltabileceği beklentisi öne çıktı.

Bununla birlikte diplomatik çözüm olasılığının zayıflaması, bölgedeki çatışmaların ve petrol taşımacılığına yönelik tehditlerin devam edebileceğine işaret ediyor.

Barclays'in yükseliş risklerine ilişkin değerlendirmesi de büyük ölçüde bu belirsizliğe dayanıyor.

Hürmüz'de dört petrol tankerine saldırı iddiası

Petrol piyasalarının yakından izlediği gelişmelerden biri de Hürmüz Boğazı'nda tankerlerin hedef alındığına ilişkin açıklamalar oldu.

İran ordusu perşembe günü yaptığı açıklamada, uyarılara uymayan dört petrol tankerinin Hürmüz Boğazı'nda patlamalarla vurulduğunu ileri sürdü.

Reuters, İran makamlarının bu açıklamalarını bağımsız kaynaklardan hemen doğrulayamadığını bildirdi.

Saldırı iddiaları, bölgedeki petrol taşımacılığının güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'nun başlıca petrol üreticilerinin dünya piyasalarına erişiminde kritik öneme sahip.

Boğazdaki sevkiyatların aksaması, yalnızca ham petrol arzını değil, tanker taşımacılığı maliyetlerini ve enerji ithalatçısı ülkelerin tedarik planlarını da etkileyebiliyor.

Husiler Suudi Arabistan'ın enerji altyapısını hedef aldıklarını açıkladı

Bölgedeki bir diğer önemli gelişme, Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırı açıklamaları oldu.

Husiler, perşembe günü Suudi Arabistan'ın enerji ve petrol altyapısındaki çeşitli hedeflere saldırı düzenlediklerini duyurdu.

Açıklamada hedefler şöyle sıralandı:

• Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı petrol boru hattı üzerindeki bir pompa istasyonu.

• Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu kentinde bulunan bir petrol tesisi.

• Başkent Riyad'daki bir Saudi Aramco binası.

Saldırıların yol açtığı hasarın boyutu ve petrol üretimi ya da sevkiyatına etkileri, aktarılan bilgilerde bağımsız olarak doğrulanmadı.

Ancak söz konusu hedefler, Suudi Arabistan'ın petrol üretim ve ihracat altyapısının önemli parçaları arasında bulunuyor.

Özellikle Doğu-Batı petrol boru hattı, Hürmüz Boğazı'na alternatif ihracat güzergâhları açısından önem taşıyor.

Bu nedenle boru hattı ve Kızıldeniz kıyısındaki tesislere yönelik tehditler, Hürmüz'deki risklerin ötesinde bölgesel petrol arzına ilişkin kaygıları artırıyor.

ABD petrol stoklarında beklentilerin aksine güçlü artış

Petrol fiyatlarını aşağı çeken gelişmelerden biri de ABD'de açıklanan haftalık stok verileri oldu.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) perşembe günü yayımladığı verilere göre, 6 Kasım'da sona eren haftada ticari ham petrol stokları 4,7 milyon varil arttı.

Böylece toplam stoklar 414,4 milyon varile yükseldi.

Reuters anketine katılan analistler ise stokların 1,1 milyon varil azalmasını bekliyordu.

Gerçekleşen stok değişimi ile piyasa beklentisi arasında 5,8 milyon varillik fark oluştu.

EIA verilerine göre stok artışında petrol ithalatındaki yükseliş ve rafine petrol ürünlerine yönelik talebin zayıflaması etkili oldu.

Ham petrolün yanı sıra yakıt stoklarının da artması, ABD petrol piyasasında kısa vadeli arz-talep dengesinin gevşediğine işaret etti.

Bu veriler, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü etkisini sınırlayan unsurlardan biri oldu.

MiTrade: Petrol piyasası mevcut riskleri büyük ölçüde fiyatlıyor

Melbourne merkezli aracı kurum MiTrade'in küresel danışmanı Chris Brankin, son iki haftada yaşanan fiyat düşüşlerinin petrol piyasasındaki risklerin değerlendirilmesiyle uyumlu olduğunu söyledi.

Brankin'e göre petrol piyasası mevcut gelişmeleri fiyatlara büyük ölçüde yansıtmış durumda.

Petrol fiyatlarının son düşüşlerin ardından bir miktar toparlandığını, ancak yatırımcıların güçlü bir alım eğilimi göstermediğini belirten Brankin, piyasanın Orta Doğu'daki gelişmeleri yakından izlemeye devam ettiğini ifade etti.

Bu değerlendirme, Barclays'in kısa vadeli yükseliş risklerine vurgu yapan yaklaşımından farklılaşıyor.

Barclays fiziksel arz kısıtları ve düşük stoklara dikkat çekerken, MiTrade son fiyat hareketlerinin mevcut riskleri önemli ölçüde yansıttığı görüşünü öne çıkarıyor.

Barclays Brent'te vadeli kontrat stratejisini koruyor

Barclays, petrol fiyatlarına ilişkin mevcut tahminlerini değiştirmedi.

Banka, Brent petrolünde uzun takvim farkı pozisyonu önerisini de sürdürdü.

Bu strateji, yakın vadeli petrol kontratlarının daha ileri vadeli kontratlara kıyasla güçleneceği beklentisine dayanıyor.

Petrol piyasasında yakın vadeli kontratların uzak vadeli kontratlardan daha yüksek fiyatlandığı yapı backwardation olarak adlandırılıyor.

Backwardation genellikle kısa vadeli fiziksel petrol arzının görece sıkı olduğu dönemlerde ortaya çıkıyor.

Barclays, Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların normalleşmemesi ve Çin dışındaki stokların düşük kalması nedeniyle bu piyasa yapısının desteklenmeye devam edeceğini öngörüyor.

Dolayısıyla bankanın stratejisi, yalnızca petrol fiyatlarının genel yönüne değil, farklı vadelerdeki kontratlar arasındaki fiyat farkının seyrine odaklanıyor.

Kanada ağır petrolündeki fiyat farkı neden açıldı?

Barclays raporunda ABD WTI petrolü ile Kanada ağır petrolü arasındaki fiyat farkı da değerlendirildi.

Banka, son dönemde bu farkın genişlemesinin Kanada petrolünde genel bir arz fazlası oluştuğu anlamına gelmediğini belirtti.

Barclays'e göre fiyat farkındaki hareketin arkasında üç temel etken bulunuyor:

• Petrol taşımacılığı maliyetlerindeki değişimler.

• Rafinerilerde ve petrol işleme tesislerinde yaşanan kesintiler.

• Stratejik petrol rezervlerinden gerçekleştirilen satışlar.

Bu unsurların Kanada ağır petrolünün bölgesel fiyatlamasını etkilediği ifade edildi.

Banka, söz konusu fiyat farkının yalnızca üretim ve tüketim dengesi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Petrol piyasasında iki farklı güç karşı karşıya

Petrol piyasalarında kasım ayının ikinci haftası sona ererken fiyatları etkileyen gelişmeler iki farklı yönde hareket ediyor.

Bir tarafta ABD'deki stok artışı, rafine ürün talebindeki zayıflama ve Washington'ın İran'a yönelik mevcut abluka politikasını sürdürme beklentisi bulunuyor.

Bu gelişmeler petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

Diğer tarafta ise Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların savaş öncesi seviyelere ulaşamaması, tanker saldırılarına ilişkin açıklamalar ve Suudi Arabistan'ın enerji altyapısına yönelik tehditler yer alıyor.

Barclays, fiziksel arz koşullarının sıkı kalması nedeniyle kısa vadeli yükseliş risklerinin daha ağır bastığını savunuyor.

Buna karşılık son iki haftadaki sert fiyat düşüşleri, yatırımcıların geniş çaplı yeni bir arz kesintisi ihtimalini henüz temel senaryo olarak fiyatlamadığını gösteriyor.

Brent petrolünün 95 dolar civarında işlem gördüğü mevcut ortamda, fiyatların yönü açısından Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların seyri, ABD-İran ilişkileri ve küresel stok verileri belirleyici olmaya devam edecek.

Kaynaklar: Barclays Energy Sigma Raporu; Reuters, 13 Kasım 2026; ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA).

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.