Dolar/TL50,40
0.02%
Euro/TL55,53
0.20%
Gram Altın6.302,61
0.96%
BIST 10011.841,81
0.01%
Brent Petrol$91,65
0.85%
Gümüş/Ons$47,89
2.19%
Gedik Yatırım
Ekonomi

Akbank’tan Eylül bütçe yorumu

Eylül ayında; yıllık bazda merkezi yönetim bütçe gelirleri %49,4, harcamaları ise %30,3 artarken, bütçe dengesi 23,6 milyar TL açık verdi. 2020 yılı aynı ayında 29,7 milyar TL açık vermişti; yıllık bazda %20,5 düşüş kaydedilmiş oldu. Vergi gelirlerine en önemli katkı KDV gelirlerinden gelirken, harcamalar tarafında cari transferler öne çıktı.

16 Ekim 2021

Akbank’tan Eylül bütçe yorumu

Eylül ayında; yıllık bazda merkezi yönetim bütçe gelirleri %49,4, harcamaları ise %30,3 artarken, bütçe dengesi 23,6 milyar TL açık verdi. 2020 yılı aynı ayında 29,7 milyar TL açık vermişti; yıllık bazda %20,5 düşüş kaydedilmiş oldu. Vergi gelirlerine en önemli katkı KDV gelirlerinden gelirken, harcamalar tarafında cari transferler öne çıktı. Faiz dışı denge ise Eylül’de 9,5 milyar TL açık verdi; 2020 yılı aynı ayında 13,5 milyar TL açık vermişti. Bu gerçekleşmelerle Ocak-Eylül döneminde bütçe dengesi 61,1 milyar TL açık verdi; 2021 yılsonu Orta Vadeli Program (OVP) bütçe açığı tahmini 230 milyar TL olup, tahminin %27’si gerçekleşmiş oldu. Faiz dışı denge ise 81,2 milyar TL fazla verdi; yılsonu faiz dışı denge tahmini ise 50,5 milyar TL açık yönünde.

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, Eylül’de yıllık %49,4 artarak, 117,9 milyar TL oldu.

Ocak-Eylül döneminde ise yıllık %36 artarak 991 milyar TL’ye ulaştı; OVP’de 2021 yıl sonu tahmini 1.276 milyar TL olup tahminin %78’i ilgili dönemde gerçekleşmiş oldu.

o Vergi gelirleri, Eylül’de yıllık bazda %40 artarken, Ocak-Eylül döneminde de %39,7 artmış oldu.

Vergi türlerinin detayına bakıldığında;  Dahilde alınan katma değer vergisi %159 artışla, Eylül’de bütçe gelirlerindeki artışa 15,5 puan ile en yüksek katkıyı yaptı.

 Gelir vergisi de geçen ay olduğu gibi yüksek artış eğilimini korudu; %45,3 artarak gelirlerdeki artışa 7 puan katkı yaptı.

 İç talebin güçlü seyriyle ithalatta artış devam ederken, ithalde alınan katma değer de %32,6 arttı (6,5 puan katkı).

 Kurumlar vergisi %985 artışla, gelir artışına 5,2 puan katkı yaptı.

 Özel tüketim vergisi ise son 3 aydır yıllık bazda azalış gösteriyor; Eylül’de %9 daraldı. Bunda; eşel mobil sistemi nedeniyle akaryakıtlardan alınan ÖTV’nin yıllık %51 azalış göstermesi, otomotivlerdeki ÖTV düzenlemesi ve talep azalışı nedeniyle motorlu taşıtlardaki ÖTV’nin %5,5 düşmesi ve dayanıklı tüketim malları talebindeki azalışla bu kalemden elde edilen ÖTV gelirinin yıllık %16 düşmesi etkili oldu.

Merkezi yönetim bütçe harcamaları Eylül’de yıllık bazda %30,3 arttı; 141,5 milyar TL olarak gerçekleşti.

Ocak-Eylül döneminde ise bütçe harcamaları yıllık %20,9 artışla 1.052 milyar TL’ye ulaştı; OVP 2021 yıl sonu tahmini 1.506,3 milyar TL olup tahminin %70’i yılın ilk dokuz ayında gerçekleşti. o Faiz hariç harcamalar, Eylül’de özellikle cari transferler kalemindeki artışın etkisiyle, yıllık %37,9 arttı; 127,4 milyar TL.

Cari transferler (sosyal güvenlik vb.gibi) yıllık bazda %34,1 arttı; toplam harcama artışının 14 puanı bu kalem kaynaklı. Cari transferler içinde sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri kalemi yıllık bazda %26,1 artarken, toplam bütçe harcaması artışına da 5 puan katkı yaptı.

Personel giderleri yıllık %22 arttı; toplam artışa 5,2 puan katkı.

Mal ve hizmet alım giderleri %66,4 arttı; 4,6 puan katkı.

Yatırım harcamalarını da içeren sermaye giderlerindeki artış devam etti; %45 arttı (2,8 puan katkı).

Ocak-Eylül döneminde faiz hariç harcamalardaki yıllık artış ise %19,3 oldu. o Faiz harcamaları Eylül’de yıllık bazda %13 düşüşle 14,1 milyar TL oldu. Ocak-Eylül döneminde ise %32 artışla 142,3 milyar TL oldu. OVP’da 2021 yıl sonu tahmini 179,5 milyar TL; %79’u gerçekleşti.

Bütçenin Eylül detayları: Faiz dışı harcamalara dikkat Güldem Atabay: TCMB yayınladığı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına baksa yeter Veysi Dündar: “Ben Ekonomistim” Demekle Oluyor mu Sn. Erdoğan?

Piyasalarda yalnız değilsiniz

Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.

Uzman Desteğine Göz Atın
Paylaş

İlgili Haberler

Fon Soruşturmasında Yeni Parti'den beklenen açıklama geldi: Ümit Özlale, AK Partili Karaaslan’ın Ailesini İşaret Etti
Ekonomi

Fon Soruşturmasında Yeni Parti'den beklenen açıklama geldi: Ümit Özlale, AK Partili Karaaslan’ın Ailesini İşaret Etti

Yeni Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale, Türkiye gündemini sarsan fon soruşturmasında siyasi ayaklara ilişkin çarpıcı belgeler açıkladı. Özlale, AK Parti MKYK Üyesi Çiğdem Karaaslan’ın eşi ve kardeşinin, soruşturmanın kilit isimlerinden Ünsal Ban ve TERA Yatırım çevresiyle ticari ortaklıklar ve şüpheli borsa işlemleri yürüttüğünü öne sürdü.

16 Kasım 2026