ABD'de İşsizlik Maaşı Başvuruları Son 57 Yılın En Düşük Seviyesinde

ABD'de yeni işsizlik maaşı başvuruları, Orta Doğu'daki savaşın yarattığı ekonomik baskılara rağmen iş gücü piyasasının gücünü koruduğunu göstererek 1969'dan bu yana en düşük seviyesine geriledi. İşçi verimliliğindeki büyüme hızlanırken iş gücü maliyetleri de düşüş kaydetti.

ABD Çalışma Bakanlığı'nın Perşembe günü açıkladığı verilere göre, 31 Ekim'de sona eren haftada ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 6 bin kişi azalarak 189 bine geriledi. Analistlerin beklentisi başvuruların 196 bin seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.

Böylece başvuru sayısı Temmuz ortasındaki seviyesine dönerek son 57 yılın en düşük değerini kaydetti.Haftalık başvurular Eylül ortasından bu yana çoğu haftada 200 binin altında seyretti.

Bu veriler, iç talebin gücü ve şirket kârlarındaki artışın desteğiyle işten çıkarmaların düşük kalmaya devam ettiğini yansıtıyor. Öte yandan ABD ve İsrail'in İran ile olan savaşının yarattığı belirsizlik, şirketlerin kalıcı istihdamı genişletme konusunda temkinli davranmasına yol açıyor.

İş Gücü Piyasası

Challenger, Gray & Christmas şirketinin verilerine göre, ABD'li şirketler Ekim ayında 43 bin 994 çalışanın işine son verileceğini açıkladı. Bu rakam Eylül ayına göre %2 artış gösterse de 2025'in aynı ayına kıyasla %71 daha düşük.

Açıklanan işten çıkarmalar, 2023'ten bu yana Ekim ayı için kaydedilen en düşük seviye oldu. Şirketler aynı dönemde 444 bin 692 kişiyi istihdam etmeyi planladıklarını duyurdu. Bu rakam yıllık %57'lik bir artışa işaret ediyor ve 2009'dan bu yana Ekim ayı için görülen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.

Açıklanan yeni iş fırsatlarının büyük kısmının kalıcı istihdam artışından ziyade tatil sezonuna hazırlık amaçlı geçici (sezonluk) işlerde yoğunlaşması bekleniyor.

Şirketin kıdemli yöneticilerinden Andy Challenger, işverenlerin mevcut çalışanlarını ellerinde tutmayı ve sezonluk talebi karşılamak için kalıcı kadroları büyütmek yerine geçici iş gücüne başvurmayı tercih ettiklerini belirtti.

Bazı iş arayanların yaşadığı zorlukların sürdüğüne işaret eden bir diğer veri ise devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı oldu. 24 Ekim'de sona eren haftada bu sayı 23 bin kişi artarak 1,718 milyona yükseldi.

Ayrı olarak açıklanan veriler, Eylül ayında işsiz her birey başına düşen açık iş pozisyonu sayısının 1,06'ya yükseldiğini gösterdi (Ağustos 2026'da bu oran 1,02 seviyesindeydi).

Yüksek Verimlilik

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verileri, tarım dışı sektörlerde çalışan verimliliğinin 2026'nın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %3,6 oranında arttığını ortaya koydu. İkinci çeyrekteki büyüme oranı yukarı yönlü revize edilerek %2,1 olarak açıklanmıştı.

Bu performans, ekonomistlerin %2,8'lik beklentisinin üzerinde gerçekleşirken verimlilik geçen yılın aynı dönemine göre %2,1 arttı.

İş gücü verimliliği, bir çalışanın bir çalışma saatinde ürettiği çıktı miktarını ölçüyor. Verimlilikteki artış, şirketlerin çalışan sayısını veya ücret maliyetlerini aynı oranda artırmak zorunda kalmadan üretimlerini büyütmelerine olanak tanıyor.

Santander ABD Başekonomisti Steven Stanley, yapay zekanın henüz verimlilik büyümesine belirgin bir katkı sağlamadığını, şirketlerin Kovid-19 pandemisi sürecinde benimsediği operasyonel iyileştirmelerin ekonomik verimliliği desteklemeye devam ettiğini belirtti.

Ücret Maliyetleri

Birim iş gücü maliyeti, üçüncü çeyrekte mevsim etkilerinden arındırılmış olarak yıllık bazda %0,7 düştü. Bir önceki çeyrekte %1,9 artan bu kalemde, 2025'in ikinci çeyreğinden bu yana ilk kez gerileme kaydedildi.

Bu düşüş, maliyetlerin %0,6 artacağını öngören ekonomist beklentileriyle çelişirken yıllık bazda ise %2,4'lük bir artışa işaret etti.

Birim iş gücü maliyetindeki düşüş, verimliliğin çalışanlara ödenen tazminat ve ücretlerden daha hızlı büyüdüğünü gösteriyor ve ücret kaynaklı enflasyonist baskıları hafifletiyor.

Veriler ayrıca çalışanların ABD ekonomik çıktısındaki payının üçüncü çeyrekte rekor düşük seviyelere gerilediğini gösterdi.

Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine dayanan grafiğe göre, çalışan tazminatlarının tarım dışı sektör çıktısındaki payı %53'e, iş dünyası genelindeki payı ise %52,8'e düştü.

Bu oranlar, verimlilik artmaya devam etmesine rağmen çalışanların üretilen ekonomik değerden ücret ve yan haklar şeklinde daha küçük bir pay aldığını gösteriyor. Bu durum, 1950'li ve 60'lı yılların bazı dönemlerinde %65'i aşan çalışan payının uzun vadeli düşüş eğiliminin bir devamı niteliğinde.

ABD Faiz Oranları

Verimlilik ve iş gücü maliyeti verileri, Fed'e yükselen enerji fiyatları ve Orta Doğu'daki savaşın yansımalarından kaynaklanan enflasyonist baskılara odaklanması için daha geniş bir hareket alanı sağlıyor.

ABD Merkez Bankası son toplantısında faiz oranlarını %3,75 - %4 aralığında sabit tutmuş ve enflasyonun yüksek seviyelerde seyrettiğini vurgulamıştı.

Ekonomistler Fed'in Aralık ayında faiz artırımına gitmesini bekliyor.

BMO Capital Markets Başekonomisti Sal Guatieri, verimlilikteki iyileşmenin sürmesi ve iş gücü maliyetlerindeki yavaşlamanın Fed'e bir miktar rahatlama sağladığını; ancak iş gücü piyasasında baskıların arttığına dair ek sinyaller gelmesi halinde bankanın parasal sıkılaşmaya devam edebileceğini ifade etti.

Piyasalar, Cuma günü açıklanacak Ekim ayı ABD istihdam raporunu kilitlenmiş durumda. Beklentiler, Eylül ayındaki 29 binlik artışın ardından 65 bin yeni istihdam yaratılması ve işsizlik oranının %4,2 seviyesinde sabit kalması yönünde.

Kaynak: Al Jazeera + Reuters