AB, İran'a Karşı ABD'nin Yaptırım Kampanyasına Katıldı: Güney Kore Hürmüz İçin Askeri Seçeneği Değerlendiriyor

Avrupa Birliği, ABD'nin İran'ı küresel finans sisteminden daha fazla izole etmeyi amaçlayan “Operation Economic Outcast” kampanyasına destek verdi. Washington müttefiklerinden ekonomik baskının yanı sıra askeri destek de isterken, Güney Kore Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere yeniden açılmasına katkı sağlamak üzere askeri seçenekleri değerlendirdiğini açıkladı.

İran üzerindeki uluslararası baskı genişliyor. Avrupa Birliği, ABD öncülüğündeki yeni yaptırım kampanyasına destek verirken, Washington özellikle İran'ın finansman kanalları, petrol ticareti ve deniz taşımacılığı üzerindeki baskıyı artırmaya hazırlanıyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, AB'nin “Operation Economic Outcast” kampanyasına katılmasını memnuniyetle karşıladı.

Bessent, İran'ın küresel finans sistemine erişimini sağlayan kalan kanalların da kesilmesini hedeflediklerini belirterek, Tahran'a finansal destek sağlayan ülke ve kurumların ikincil yaptırımlarla karşılaşabileceği mesajını verdi.

AB'den Washington'a destek

Brüksel, 31 Ağustos'ta yaptığı açıklamada İran'ın “istikrar bozucu faaliyetlerinin” durdurulması ve barış görüşmelerinin yeniden başlatılması için ekonomik baskının artırılmasını desteklediğini duyurdu.

AB'nin desteği, G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarının ABD'nin Kuzey Carolina eyaletinde bir araya geldiği dönemde geldi.

Trump yönetimi tarafından ağustos sonunda başlatılan yeni yaptırım kampanyası İran'ın dijital varlıklara erişimini, ileri teknoloji tedarikini, altın rezervlerini, ticari havacılığını ve deniz taşımacılığı sektörünü hedef alıyor.

Bessent ayrıca İran ile finansal işlemlere aracılık eden bankalara karşı yeni ikincil yaptırımlar uygulanabileceğini belirtti. Washington'ın amacı, bu işlemleri kolaylaştıran finans kuruluşlarının dolar bazlı finans sistemine erişimini tamamen kesmek.

Özellikle Çin'in konumu kritik. Savaş öncesinde Çin'in, yaptırım altındaki İran petrol ihracatının yaklaşık %90'ını satın aldığı belirtiliyor.

AB'nin İran'ın nükleer ve balistik füze programları ile Rusya'ya sağladığı askeri desteği hedef alan ayrı yaptırım mekanizmaları da bulunuyor.

İran'dan AB'ye sert tepki

Tahran ise Avrupa Birliği'nin kararına sert tepki gösterdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei, Washington'ın politikasını “ekonomik terörizm” olarak nitelendirirken, AB'yi ABD baskısına teslim olmakla suçladı.

İran yönetimi, yeni yaptırımların ülkeyi müzakereye zorlamaktan ziyade ekonomik savaşı ağırlaştırdığını savunuyor.

Güney Kore Hürmüz için askeri desteği değerlendiriyor

Ekonomik yaptırımların yanında Hürmüz Boğazı'nın güvenliği konusunda da diplomatik hareketlilik hızlandı.

Reuters'ın Güney Kore Cumhurbaşkanlığı Ofisi'ne dayandırdığı haberine göre Seul, Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere yeniden açılmasına yardımcı olmak amacıyla ABD'ye askeri destek verilmesi dahil çeşitli seçenekleri değerlendiriyor.

Ancak Güney Kore hükümeti henüz nihai karar alınmadığını açıkladı.

Yerel basında Seul'ün yıl sonundan önce Körfez bölgesine asker göndermeye hazırlandığı ve parlamentodan bu ay içinde onay isteyebileceği yönünde haberler yer aldı. Cumhurbaşkanlığı ise operasyonun ayrıntılarının henüz belirlenmediğini bildirdi.

Washington bir süredir Güney Kore dahil müttefiklerinden İran savaşında daha fazla askeri katkı talep ediyor.

Hürmüz'de tansiyon yeniden yükseliyor

Bölgedeki askeri çatışmaların son günlerde yeniden yoğunlaşması, savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceğine ilişkin endişeleri artırdı.

ABD ordusu hafta başında gemilere ve bölgedeki Amerikan kuvvetlerine yönelik saldırılara misilleme olarak İran'daki askeri hedeflere yeni saldırılar düzenledi.

İran ise Ortadoğu'daki ABD askeri üslerine füze saldırılarıyla karşılık verdi.

Savaş öncesinde küresel petrol akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiği düşük seviyelerde kalmaya devam ediyor.

İran'ın Umman kıyısına yakın güney deniz yolunu kullanan bazı gemilere dönemsel saldırılar gerçekleştirmesi de taşımacılık risklerini artırıyor.

ABD ablukası İran petrolünü hedef alıyor

ABD, İran'ın petrol ihracatını engellemek amacıyla Hürmüz bölgesindeki deniz ablukasını sürdürüyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'na (CENTCOM) göre Amerikan kuvvetleri şimdiye kadar 87 ticari geminin rotasını değiştirdi, üç gemiyi etkisiz hale getirdi ve iki gemiye çıktı.

Washington'ın stratejisi İran limanlarına giriş ve çıkışları sınırlandırarak ülkenin ham petrol ihracatını ve dolayısıyla en önemli döviz gelir kaynağını baskı altında tutmak.

AB'nin ABD'nin ekonomik yaptırım kampanyasına katılması ve Güney Kore'nin olası askeri desteği değerlendirmeye başlaması, İran üzerindeki baskının finansal yaptırımlardan Hürmüz Boğazı'nın kontrolüne kadar genişleyen çok taraflı bir cepheye dönüşmekte olduğuna işaret ediyor.

CNBC