Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Hepimiz çalışırken mutluymuşuz…’
18 Şubat 2025Türkiye’nin sokağa çıkıp rastgele sorsanız, alacağınız en net cevap ‘işinizden memnun musunuz’ sualine verilen yanıttır. Aslında ülke ekonomisinin verimsizlikten eğitime kadar bir dizi meselesinin ve sayılabilecek nedenlerinin çıktısı olan bu başlık, yanıtı o kadar belli bir meseledir ki, tartışmaya açık değil.
Bununla birlikte son yıllarda düşen satın alma gücü, buna mukabil işverenlerin üzerindeki ağır yük, insanların mutsuzluk temellerini oluşturan ve olumsuza doğru tetikleyen unsurların başında geliyor.
Geçtim çalışanları, bugün bir esnafa gitseniz sadece Bağ-Kur primlerini sorsanız size dert yanar. Çünkü emekli olsa alacağı para 14 bin 500 TL, ama ödediği prim 7 bin 700 TL’dir. İşlerdeki hacimsizlik vesaire de cabası. Ama TÜİK’e sorarsanız, kendi hesabına çalışanların yüzde 77,7’si işinden memnun.
Ücretli ya da maaşlı çalışanları dokunsanız, dokunduğunuza pişman olursunuz. Çünkü hızla artan yaşam maliyetleri karşısında güdükleşen maaşlar, faturalara yetişilemeyen bir ortam ve kredi borçları nedeniyle hiçbir işin altından kalkamaz noktaya gelmiş durumda. Ama TÜİK’e sorarsanız, onların da yüzde 81,7’si halinden memnun.
Dönelim işveren cephesine… Ben bu ülkede onlara 21. yüzyılın ‘Şu Çılgın Türkler’i diyorum. Her şeye ve matematiğe rağmen üretmekten vazgeçmiyorlar. Çok kıymetliler ve iyi ki de varlar. Fakat bugün TL bazında maliyette, ihracatçı olanların rekabet edemez kurlarına, enerji giderlerinden haksız rekabete kadar bir dizi sorunları var.
Hepsinin ne kadar zor durumda olduğunu, sadece asgari ücret tartışmaları sırasındaki açıklamalardan bile anlamak mümkün. Ama yine TÜİK’e sorarsanız, ülkedeki işverenlerin yüzde 82,9’u da durumdan son derece memnun gözüküyor.
Son dönemde enflasyondan işsizliğe kadar her aşamada gördüğümüz o kadar sipariş bir araştırma gibi gözüküyor ki… Tamamen TÜSİAD’ın başlattığı işvereniyle çalışanıyla herkesin mutsuz olduğu söylemini yalanlamak için ortaya atılmış bir fotoğraf izlenimi veriyor.
Çünkü çok uzağa gitmenize gerek yok. Çeşitli vesilelerle yapılan araştırmalar ülkede çalışma yaşamına yönelik büyük bir mutsuzluğu gözler önüne seriyor. Üstelik bugünün meselesi de değil.
Örneğin 2015 yılında Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkan Vekili Dr. Şaban Kızıldağ, Gaziantep’te yaptığı bir konuşmada ne diyor? 10 yıldır düzenli olarak araştırmalar yaptıklarını ve sonuçlara göre insanların yüzde 78’inin işini sevmediği bilgisini paylaşıyor.
Kızıldağ kimdir bilmem, tanımam da. Ama Anadolu Ajansı’nın yaptığı araştırmaların bize anlattığı bu. Diyelim ki bu durum eski. 2024 Ekim ayında Peryön’ün araştırmalarına bakalım. Peryön Danışma Kurulu Üyesi Dr. Çağlayan Aktaş’ın paylaştığı araştırma sonuçlarına göre ülkede sadece yüzde 13 işinden memnun.
Peki daha uzağa da gitmeyelim. Bu açıklamayı yaptığı gün, TÜİK’in bir diğer araştırma sonuçlarına göz atalım. Açıklanan Yaşam Memnuniyeti Araştırması’na göre bile, ülkede durumundan memnun olanların oranı yüzde 49’a kadar gerilemiş vaziyette. Yani o bile diğer araştırmayı doğrulamıyor.
Yine aynı gün yayınlanan bir başka rapor da TÜİK’e ait. Ülkede derin yoksulluğun arttığını 14 milyondan fazla yurttaşın sosyal yardıma muhtaç yaşadığını bilgi olarak paylaşıyor. Sokakta yaşananlar da zaten hepimizin malûmu.
Şimdi sipariş gibi gelen bu araştırmayı neresinden okuyacağız. Bu kadar mutsuz, işini sevmeyen ve geçinemeyen insan varken girişimcisinden çalışanına kadar herkes işinde mutlu öyle mi? Ne diyeyim, güleriz ağlanacak halimize…