Dünya Ekonomisi
Gelişen Piyasalar’da Trump rallisi: Uzmanlar kalıcı olmaz diyor
ABD dolarının değer yitirmesiyle, Gelişen Piyasalarda ralli var. Ama ekonomistler borç servisi ve büyümede negatif şoklar bekliyor

Gelişmekte Olan Ülkelerin Para Birimleri, Trump’ın Tarifeleriyle Değer Kazandı
Bloomberg’e göre, Başkan Donald Trump’ın gümrük tarifeleri, doların sert düşüşüne neden olurken gelişmekte olan ülkelerin para birimleri yükseldi, fakat hisseler, Asya pazarlarında korku uyandıran bu sert vergilerle birlikte geriledi. MSCI gelişen piyasa para birimleri endeksi, doların düşüşüyle birlikte Perşembe günü kazançlarını %0,3’e çıkardı. Meksika pesosu, ülkenin ABD ile serbest ticaret anlaşması kapsamında vergilerden muaf olmaya devam etmesinin ardından %1,8 kadar yükseldi. Brezilya reali ve Şili pesosu da diğer para birimlerine kıyasla daha iyi performans gösterdi.
“Tarımsal emtialar tarafında en büyük kazananı özellikle Latin Amerika olacak, çünkü daha zayıf bir dolar çoğu gelişen piyasa ekonomisi için olumlu bir etki yaratır,” diyen TJM FX Strateji Başkanı Alvaro Vivanco, “Genel olarak faiz oranlarının düşmeye devam etmesini bekliyorum. Piyasaların büyüme ile enflasyon arasındaki dengeyi sindirmesi biraz zaman alacak gibi görünüyor, ancak küresel ölçekte bu gelişme enflasyonist değil, aksine dezenflasyonist bir etki yaratacaktır,” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte, birçok yatırım bankası bu görüşe katılmıyor ve gelişen piyasalara yatırım yapma tezinde yapısal bir bozulma öngörüyor.
Trump’ın gümrük vergileri, ABD ithalatı üzerindeki vergileri son 100 yılın en yüksek seviyesine çıkarırken, gelişen ekonomiler para birimlerindeki düşüşe ve Hazine kredi notlarının bozulma riskine karşı hazırlıklı olma çabasında.
Beklentilerin üzerinde gelen Trump vergi saldırısı, özellikle Asya ve dünyanın en yoksul ülkeleri için büyük bir darbe anlamına geliyor. Bu adım, yıllardır riskten kaçınan yatırımcıları geri çekmeye çalışan gelişen piyasalar için negatif bir dönüm noktası olabilir.
“Gelişmekte olan ülkeleri hedef alan ağır vergilerin potansiyel etkisinden derin endişe duyuyoruz. Bu yaklaşım, halihazırda kötüleşen ticaret koşullarıyla karşı karşıya olan ülkelerin kalkınma perspektiflerini daha da zedeleme riski taşıyor,” diyen Uluslararası Ticaret Odası Genel Sekreteri John Denton, bu değişimlerin egemen kredi notlarında zincirleme düşüşlere yol açabileceğini ekledi.
Trump, müttefikleri ve rakiplerini aynı anda hedef alan ve %50’ye varan oranlara ulaşan geniş kapsamlı vergiler açıkladı. Bu durum, finansal piyasalarda büyük dalgalanmalara neden olurken küresel ticaret savaşı korkusunu da beraberinde getirdi. Mevcut tarifelere eklenen yeni vergiler, Madagaskar’ın vanilyasını %47, Sri Lanka’nın tekstil ürünlerini ise %44 oranında etkileyecek.
JP Morgan GOP için “ağırlığı azalt” önerisi verdi
“Bu şokun yatırımcı duyarlılığı ve sermaye akışları üzerindeki etkisi uzun süreli olabilir ve risk primlerinin artmasını gerektiriyor,” ifadelerini kullanan JPMorgan, gelişen piyasa para birimlerine yönelik önerisini “ağırlık azalt” seviyesine düşürdüğünü ve gelişen piyasa borçlanmaları için olası bir dönüm noktasına gelindiğini belirtti.
Gelişmekte olan piyasalar, COVID-19 sonrası artan borçlanma maliyetlerinin önemli bir nedeni olan temerrüt dalgasıyla birlikte, kredi notlarındaki on yıllık bozulmayı ancak geçen yıl tersine çevirmeye başlamıştı.
ABD yatırım bankası Goldman Sachs, tarifelerin Çin’in – dünyanın ikinci büyük ekonomisi – GSYİH büyümesine 1 puanlık bir yük getireceğini ve bunun geniş kapsamlı gelişen piyasalar üzerinde de yankı bulacağını belirtti.
Uluslararası Ticaret Odası’ndan Denton, bu etkileri 1970’lerin küresel ekonomiyi sarsan ve gelişen piyasa varlıklarında büyük dalgalanmalara neden olan enerji krizine benzetti.
Bazı yatırımcılar, tarifelerin gelişen piyasalara yönelik yatırım stratejilerini köklü bir şekilde değiştirebileceğini düşünüyor. “Eğer tarifeler bu şekilde devam ederse, gelişen piyasalardaki ihracata dayalı büyüme modelini yeniden düşünmemiz gerekecek,” diyen Allspring Global Investments portföy yöneticisi Gary Tan, “Bu model kırılırsa, o zaman gelişen piyasalara nasıl yatırım yapılacağı konusunda ciddi bir revizyon yapmak zorunda kalacağız,” şeklinde konuştu.
Asya’daki ‘Fabrika’ Modeli Büyük Darbe Aldı
Asya ekonomileri, en büyük darbeyi alan bölgeler arasında yer aldı. Trump’ın listesindeki dokuz Güneydoğu Asya ülkesinden altısı, %32 ile %49 arasında değişen tarifelerle karşı karşıya kaldı.
Citi, tarifelerin “Fabrika Asya” olarak bilinen üretim merkezini özellikle sert vurduğunu belirtti. Banka, ABD’nin ortalama ağırlıklı tarifelerinin %21 arttığını, ancak Güneydoğu Asya ve Çin için bu artışın %34 olduğunu; Avrupa’nın %20 seviyelerinde etkilendiğini ve Latin Amerika’nın büyük ölçüde %10’un altında kaldığını ifade etti.
HSBC Asya Başekonomisti Fred Neumann, Çin, Tayvan, Malezya ve diğer Asya ülkelerindeki merkez bankalarının faiz indirimi adımlarıyla devreye gireceğini öngördü.
“Bu, Güneydoğu Asya dahil tüm bölge için önemli bir büyüme şoku anlamına geliyor,” diyen Neumann, “Bu nedenle, merkez bankalarının büyümeyi enflasyon kaygılarının önüne koyması muhtemel görünüyor,” şeklinde konuştu.
Asıl soru: Gümrük vergileri kalıcı olacak mı?
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, birçok ülkenin COVID sürecinde mali ve parasal hareket alanını tükettiğini ve bu nedenle yüksek borç seviyeleriyle gelecekteki şoklara karşı savunmasız hale geldiğini Pazartesi günü dile getirmişti.
Ancak yatırımcılar, tarifelerin ne kadar kalıcı olacağı ve küresel ticarette eşi benzeri görülmemiş bu değişimin ikincil etkileri konusunda belirsizliğin sürdüğünü vurguluyor. “Son 80 yılda böyle büyük çaplı ekonomik kaymalar yaşamadık,” diyen William Blair portföy yöneticisi Yvette Babb, “Soru şu: Bu yapısal bir değişim mi? ABD Başkanı’nın attığı adımlar gerçekten emsalsiz, ancak bunların ne kadar kalıcı olacağını görmek gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
Kaynaklar: Reuters, Bloomberg