Dünya Ekonomisi
ABD tarım dışı istihdam beklentilerin çok üstünde, ama detaylar zayıf
ABD tarım dışı istihdam beklentilerin çok üstünde, fakat işsizlik oranı yükselirken, ücret artışları yavaşladı...

Tarım dışı istihdam Mart ayında 228.000 artarak, Şubat ayında revize edilen 117.000 seviyesinden yükseldi ve Dow Jones’un 140.000 tahminini aştı.
Sağlık sektörü, önceki aylarda olduğu gibi, en fazla büyüme gösteren alan oldu. Sektör, neredeyse 12 aylık ortalamasıyla aynı şekilde 54.000 yeni istihdam sağladı.
Saatlik ortalama kazançlar aylık %0,3 oranında artarak tahminle uyumlu gerçekleşti; yıllık artış ise %3,8 ile Temmuz 2024’ten bu yana en düşük seviye oldu.
ABD Çalışma Bakanlığı’nın Cuma günü yaptığı açıklamaya göre, Mart ayında beklenenden güçlü gelen istihdam artışı, iş gücü piyasasının en azından şimdilik istikrarlı olduğuna dair güvence verdi.
İstatistik Bürosu’na göre, Mart ayında tarım dışı istihdam 228.000 arttı; bu, Şubat ayında revize edilen 117.000’den yüksek ve Dow Jones’un 140.000’lik tahmininden daha iyi bir rakam.
Ancak işsizlik oranı %4,1’lik beklentinin üzerine çıkarak %4,2’ye yükseldi; bu da iş gücüne katılım oranındaki artışı yansıtıyor.
Manşet rakam tahminleri aşmış olsa da, bu rapor Başkan Donald Trump’ın bu hafta açıkladığı ve küresel ticaret savaşına dair endişeleri artıran yeni gümrük tarifeleri bağlamında değerlendiriliyor. Bu tarifelerin ekonomik büyümeye zarar vereceği düşünülüyor.
Borsalar bu rapora sınırlı tepki verdi. Dow Jones Sanayi Endeksi’ne bağlı vadeli işlemler düşüşteydi ve hâlâ 900 puandan fazla kayıptaydı. Hazine tahvil getirileri de keskin şekilde negatif kaldı.
Goldman Sachs Varlık Yönetimi’nde çok sektörlü sabit getirili yatırımlar başkanı olan Lindsay Rosner, “Bugünkü beklenenden iyi gelen istihdam raporu, ABD iş gücü piyasasında ani bir yumuşama korkusunu hafifletmeye yardımcı olacak. Ancak bu veri artık sadece soğuk meze, piyasanın ana odak noktası tarifeler,” dedi.
Trump, tüm ticaret ortaklarına karşı %10 oranında sabit bir vergi uygulayacağını ve “karşılıklı” tarifeler menüsünü genişleteceğini duyurdu. Bu adımlar şimdiden Çin ve diğer ülkelerin misillemeleriyle karşılaştı. Wall Street son iki gündür yoğun satış baskısı altında; hisseler düşerken, yatırımcılar sabit getirili varlıklara yöneliyor.
Trump, Truth Social’daki paylaşımında “HARİKA İŞ GÜCÜ VERİLERİ, BEKLENENDEN ÇOK DAHA İYİ. İŞE YARIYOR. SIKI DURUN, KAYBEDEMEYİZ!!!” ifadelerini kullandı.
Önceki göstergeler iş gücü piyasasının sağlam kaldığını gösteriyordu; ancak tarife kararları, şirketlerin işe alımları durdurabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Mart ayındaki veriler, hâlâ güçlü bir iş gücü piyasasına işaret ediyor. Ancak Ocak ve Şubat ayları için önceki verilere önemli aşağı yönlü revizyonlar yapıldı. Şubat ayındaki ilk 162.000’lik artış 117.000’e indirildi. Ocak ayı ise 14.000’lik revizyonla sadece 111.000 olarak güncellendi.
Saatlik ortalama kazançlar aylık %0,3 arttı; bu tahminle uyumlu. Yıllık artış ise %3,8 ile öngörülenden 0,1 puan düşük gerçekleşti ve Temmuz 2024’ten bu yana en düşük oran oldu. Ortalama haftalık çalışma süresi 34,2 saat ile değişmedi.
Elon Musk liderliğindeki “Hükümet Verimliliği Departmanı” (DOGE) tarafından yürütülen federal personel azaltma çabalarına rağmen, federal istihdam sadece 4.000 kişi azaldı. Ancak İstatistik Bürosu, kıdem tazminatı veya ücretli izin alan çalışanların hâlâ istihdam edilen olarak sayıldığını belirtti. Danışmanlık firması Challenger, Gray & Christmas’ın Perşembe günkü raporuna göre, DOGE kaynaklı işten çıkarmalar şimdiye kadar 275.000’i geçti.
GDS Wealth Management baş yatırım sorumlusu Glen Smith, “Cuma günkü istihdam raporu, tarifelerdeki belirsizlik ve federal işten çıkarmalara rağmen ekonominin hâlâ istihdam yaratmaya devam ettiğini gösteriyor. Ancak veriler geçmişe dair ve işverenlerin önümüzdeki aylarda ne yapacağına dair bir şey söylemiyor,” dedi.
Daha geniş kapsamlı bir işsizlik göstergesi olan ve iş aramayanlar ile ekonomik nedenlerle yarı zamanlı çalışanları da içeren “eksik istihdam oranı” %7,9’a geriledi.
İşsizlik oranını belirlemek için kullanılan hanehalkı anketi, bordro verileriyle uyumlu şekilde 201.000 kişilik istihdam artışı gösterdi. Ayrıca, tam zamanlı çalışanların sayısı 459.000 artarken, yarı zamanlı çalışanların sayısı 44.000 azaldı.
Kaynak: CNBC